P.C. Hooftjury prijst Eva Gerlach

`Virtuoze toverspreuken', zo oordeelde de jury van de P.C. Hooftprijs 2000 over de gedichten van Eva Gerlach. Gerlach (pseudoniem voor Margaret Dijkstra) nam gisteren in het Letterkundig Museum in Den Haag de 53ste P.C. Hooftprijs in ontvangst uit de handen van Kees Fens, voorzitter van de P.C. Hooftstichting. Het was de achttiende keer dat de prijs, jaarlijks afwisselend voor poëzie, proza en essay toegekend, naar een dichter ging. De prijs bestaat uit een bedrag van 75.000 gulden, een beeldje van P.C. Hooft en een bedrag van 50.000 gulden dat besteed dient te worden aan een literair doel. Gerlach gebruikte het bedrag voor de uitgave van Solstitium, een bundel met gedichten bij foto's van beeldend kunstenaar Marianne Aartsen (uitgeverij Herik).

De jury van de P.C. Hooftprijs, bestaande uit voorzitter Wiljan van den Akker, Arie van den Berg, Ad Zuiderent, Esther Jansma en Anneke Reitsma, prees de `grote consistentie' van Gerlachs werk, en haar `geraffineerde eenvoud van taal'. Het zogenaamd verhevene schuwt de dichteres evenmin als het zogenaamd alledaagse, stelde het juryrapport. Gerlachs poëzie, gekenmerkt door tegenstellingen en paradoxen, kan ontroeren en onthutsen: ,,Sommige gedichten ogen als vierkante, huiselijke pakketjes, maar als je ze leest, ontploffen ze.'' De juryleden lazen ook ieder afzonderlijk een persoonlijke impressie voor: gedichten van Van den Berg en Zuiderent, brieven van Van den Akker, een speurtocht naar een sigarenkistje van Reitsma. Amusant waren de `statistieken' van Esther Jansma, die de man-vrouwverhoudingen in jury's en winnaars van de P.C. Hooftprijs had geturfd. Daar kwamen vooral conclusies uit over het geringe aantal vrouwen, zowel in de jury's als onder de winnaars, en de relatief hoge leeftijd van winnende dichteressen. Jansma feliciteerde Gerlach (1948) dan ook met `de statistische onwaarschijnlijkheid van jou als winnaar'.

In haar dankwoord noemde Gerlach een gedicht `een plek in de taal', en vertelde zich steeds weer tot die plek te wenden om `de afstand tot de dingen, mijn waarnemingsafstand' te overbruggen. Tijdens de uitreiking waren ook videofragmenten te zien van kunstenaar Vojta Dukát. Gerlach zal gedichten bij de fragmenten gaan schrijven. Ter gelegenheid van de prijsuitreiking publiceerde uitgeverij De Arbeiderspers het boekje Eva Gerlach. De invulbare ruimte, met onder andere acht gedichten van Gerlach, het juryrapport en Gerlachs dankwoord.