Concert door louter nazaten

Je bent afstammeling van Karel de Grote of je bent het niet, dacht Zeno Deurvorst, en hij besloot het jubileumjaar 2000 aan te grijpen voor een spetterende herdenking. Precies 1200 jaar geleden werd zijn illustere voorvader in Rome tot keizer gekroond en hoe kon dit waardiger worden herdacht dan met een muzikale hulde door een groep heuse keizerlijke afstammelingen? Dit op het eerste gezicht bizarre en onuitvoerbare plan wordt na enkele jaren voorbereiding deze week zowaar werkelijkheid. Want op zondag 21 mei zullen `gebleken' afstammelingen van Karel de Grote in de kerk van Bergen (NH) een éénmalig, speciaal gecomponeerd muziekstuk ten gehore brengen.

De vraag waar het bij dit project om draaide was natuurlijk: hoe vind je die nazaten? En dan nazaten die ook nog kunnen en willen musiceren? Maar daar draaide Deurvorst, oud-burgemeester van Wehl en Wamel, zijn hand niet voor om. Hij is namelijk een verwoed genealoog, die niets heerlijker vindt dan in stambomen te spitten. Zo ontdekte hij tien jaar geleden, dat hij zowel van vaders- als van moederskant van Karel de Grote afstamde. ,,Tsjonge, tsjonge'', dacht hij eerst, maar weldra kwam hij erachter dat dit helemaal niet bijzonder was. ,,Het wemelt in Europa van 's keizers nazaten'', vertelt hij, ,,mijn vrouw bleek ook van hem af te stammen. Mijn theorie is dan ook dat vrijwel iedereen van Karel de Grote afstamt. Het is unieker als men kan aantonen, dat men niet van hem afstamt dan wel.''

Met dit uitgangspunt besloot hij twee jaar geleden in een genealogisch tijdschrift de volgende oproep te plaatsen: `Musicerende nazaten van Karel de Grote wordt verzocht contact op te nemen met drs Z.M. Deurvorst te Warnsveld voor een Karel de Grote-herdenkingsconcert in het jaar 2000.' En ja hoor, er meldden zich ruim veertig belangstellenden, van wie Deurvorst vervolgens de stamboom `controleerde'. Want hij wilde natuurlijk wel musici die hun afstamming konden aantonen. Uren en uren werk stopte hij er in om de familieverwantschap van de deelnemers onderling en met keizer Karel in kaart te brengen. Uiteindelijk leverde dit het volgende resultaat op. Karel de Grote (742-814) had ongeveer twintig kinderen, van wie de meeste onwettig. Dit laatste was in die tijd niets bijzonders – ook Karel zelf was een buitenechtelijk kind. Zijn ouders, de Frankische koning Pepijn III de Korte en Bertrada, trouwden pas twee jaar na zijn geboorte. Van de 39 musicerende en zingende nazaten die na twee jaar oefenen zijn overgebleven en dus aanstaande zondag zullen optreden, blijken er 28 af te stammen van zowel Pepijn als Lodewijk de Vrome, twee wettige zoons van keizer Karel en zijn tweede vrouw Hildegard. Van de overige elf nakomelingen loopt, voorzover Deurvorst heeft kunnen nagaan, de afstamming alleen via Lodewijk de Vrome.

In het voor het Herdenkingsconcert vervaardigde programmaboekje herinnert Deurvorst er nog eens aan, dat het duidelijk is, dat in Europa tal van keizerlijke descendenten moeten rondlopen: ,,Dat loopt in de miljoenen''. Van Karels overige achttien kinderen is immers niet bekend of en welk nageslacht zij hebben gehad.

Maar voor het Herdenkingsconcert waren niet alleen keizerlijke telgen nodig, er moest ook muziek zijn om te spelen. Hiervoor engageerde de grote animator Deurvorst de musicoloog, docent en koordirigent Piet Rippen uit Deventer, overigens géén (aantoonbare) afstammeling. Deze kreeg de opdracht een muziekstuk te componeren aan de hand van gebeurtenissen uit de tijd van keizer Karel, waarbij hij gebruik moest maken van de instrumenten die de nazaten bespelen. Aldus ontstond een bonte muziekcollage met onderdelen als Dans van de hofnar (blokfluiten), Kroningsmars 800 (trompetten, hoorn en pauken), Minnelied (zangers met instrumentale begeleiding), Driedeling van het Rijk (3 pianisten aan één piano) en diverse orkeststukken, dit alles afgewisseld met toepasselijke teksten. Rippen is vooral trots op de variaties op de letters uit de naam Charlemagne, waarvoor hij de c, h (Duits voor b), a, e, a, g en e tot uitgangspunt heeft genomen. Als men dat achter elkaar zingt, heeft men een thema. Rippen heeft er een complete fuga voor het hele orkest bij gemaakt, net als Liszt dat ooit deed op de b, a, c en h van Bach.

Het concert zal aanstaande zondag om 15.00 uur beginnen in de Ruïnekerk van Bergen aan de Karel de Grotelaan. Kerk open 14.30. Kaarten à ƒ10,- aldaar.