Centrale bank vreest geldgolf na belastingplan

Het kabinet-Kok zal volgend jaar alles op alles moeten zetten om te voorkomen dat de economie oververhit raakt. Met name een zeer forse koopkrachtstoename van 5,25 procent in 2001 dreigt een loon-prijsspiraal te bespoedigen. Dit stelt De Nederlandsche Bank in het vandaag vrijgegeven jaarverslag. Gisteravond verhoogde de Federal Reserve Board, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de rente met een half procentpunt tot 6,5 procent om oververhitting van de Amerikaanse economie te voorkomen.

Volgens De Nederlandsche Bank is Nederland bezig aan zijn langste opgaande conjunctuurfase sinds 50 jaar, maar gaat het nu ,,bijna té goed''. Oorzaak van de bezorgdheid is de lastenverlichting die het kabinet volgend jaar invoert in het kader van de belastingherziening. Als de lonen volgend jaar met 2,75 procent stijgen, zal volgens DNB het reële vrije beschikbare inkomen, mede door de lastenverlichting, met 5,25 procent stijgen. Dat komt bovenop een inflatie die door het Centraal Planbureau (CPB) voor volgend jaar al is geraamd op 3,25 procent.

Deze hoge inflatie van 3,25 procent volgend jaar komt deels door hogere indirecte belastingen, die samenhangen met de invoering van het nieuwe belastingstelsel. In principe is dit effect eenmalig; het valt na een jaar weer weg. Bankpresident Wellink zei bij de presentatie van het jaarverslag echter te vrezen dat ,,de mensen niet door het cijfer heenkijken'' en looneisen toch zullen worden gebaseerd op het hoge inflatiecijfer. Gezien de toch al zeer krappe arbeidsmarkt en de bestedingsimpuls dreigt dan een ,,loon-prijsspiraal die een voortzetting van de huidige groei van de economie en werkgelegenheid in gevaar zou brengen''.

Wellink pleitte gisteren voor een gematigde loonontwikkeling in 2001, hoewel zelfs bij een substantieel lagere loonstijging van anderhalf procent de koopkracht nog steeds met 4 procent zal stijgen. De oproep de lonen met slechts 1,5 procent te laten stijgen, werd vanmorgen door de vakbond CNV ,,onrealistisch'' genoemd, gezien de inflatie van ruim 3 procent volgend jaar en de zeer gespannen arbeidsmarkt.

Wellink pleitte er bij het kabinet ook voor ,,geen verdere budgettaire impulsen te geven dan die waartoe al is beslist''. Volgens hem moeten verdere inkomstenmeevallers voor het rijk volledig naar aflossing van de staatsschuld gaan.

De renteverhoging in de VS was door beleggers verwacht. De Federal Reserve maakte wel duidelijk dat, als de Amerikaanse economie geen gas terugneemt, de rente verder zal worden opgeschroefd. In Nederland kan de rente sinds de invoering van de euro niet langer onafhankelijk worden verhoogd en verlaagd, maar wordt het beleid bepaald door de Europese Centrale Bank in Frankfurt.

HOOGSEIZOENpagina21