Uitbarsting geweld Palestijnen eist levens

Vijf Palestijnen zijn gisteren gedood en honderden gewond bij een opleving van de intifadah, de Palestijnse volksopstand, op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook. Dertien Israelische soldaten liepen verwondingen op, evenals zeven journalisten.

De Palestijnen gingen gisteren de straat op om Al-Naqbah, de ramp van 1948 voor de Palestijnen bij de stichting van de staat Israel, te herdenken. Dagenlange protesten in de Palestijnse steden voor vrijlating van 1.600 Palestijnse gevangenen in Israelische gevangenschap hadden vooraf een explosieve sfeer geschapen.

Terwijl Israelische soldaten en Palestijnse politieagenten in vuurgevechten waren verwikkeld, stemde een kleine meerderheid in het parlement voor de overdracht van drie dorpen bij Jeruzalem aan het Palestijnse Gezag. Uit protest tegen dit besluit van premier Barak is de nationalistische, orthodoxe Nationale Religieuze Partij uit de regeringscoalitie gestapt.

Ehud Olmert, de burgemeester van Jeruzalem, zei gisteravond dat het weggeven van Abu Dis aan de Palestijnen een groot gevaar is voor de veiligheid en eenheid van Jeruzalem. Abu Dis ligt minder dan twee kilometer van Haram al-Sharif, de Tempelberg in Oost-Jeruzalem.

Wegens de ernst van de onlusten verklaarde premier Barak vóór de stemming dat de overdracht van de dorpen aan de Palestijnen zal worden opgehouden om uitleg te krijgen van de Palestijnse leider Yasser Arafat. Volgens Israelische regeringskringen verloor de Palestijnse leider gisteren de controle over de anti-Israelische demonstraties die door het Palestijnse Gezag waren georkestreerd.

Bij Ramallah, de nederzetting Beit-El nabij deze Palestijnse stad en in Nablus kwam het tot de ernstigste incidenten. Israelische militairen en Palestijnse agenten schoten met scherp op elkaar. Israelische gevechtshelikopters hingen boven het strijdtoneel en Israel bracht tanks in stelling tegen de Palestijnse politie. ,,Het was oorlog'', zei een Palestijnse journalist gisteravond. Gewapende leden van Al-Fatah waren ook bij de strijd betrokken.

Minister Benjamin Eliezer zei gisteravond dat uit de gebeurtenissen van gisteren de conclusie moet worden getrokken dat Israel en de Palestijnen via een vredesregeling zo snel mogelijk van elkaar moeten worden gescheiden. Palestijnse politici en commentatoren hebben Israel eerder gewaarschuwd dat stagnatie in het vredesproces en aanhoudende bouwactiviteiten voor de kolonisten in bezet gebied tot een nieuwe Palestijnse volksopstand kunnen leiden. Israelische commentatoren schrijven vandaag te verwachten dat Arafat met gecontroleerd Palestijns straatgeweld van Israel verdere territoriale concessies zal afdwingen omdat Israel niet voor geweldloze reden vatbaar is voor Palestijnse eisen en behoeften.

Intussen zetten Israelische en Palestijnse onderhandelaars in Stockholm vaart achter onderhandelingen over een mogelijke nieuwe Israelisch-Palestijnse kaderovereenkomst als voorloper van een vredesregeling in september dit jaar. Deze onderhandelingen hadden geheim moeten blijven maar lekten deze dagen in de Palestijnse en Israelische media uit.