De werkelijkheid van Iwan

Dat er iets aan het veranderen is in de verslaglegging van de werkelijkheid, is sinds zaterdag rond de ramp in Enschede weer eens duidelijk geworden. Al enkele uren na de ontploffing waren de eerste amateurbeelden te zien. Later volgden nog verschillende andere en op internet waren in de loop van de avond meer en minder persoonlijke getuigenissen te vinden.

Ook bij minder ingrijpende gebeurtenissen is de camera vaker aanwezig en soms levert dat stof op waar interessante televisie van te maken is. Bijvoorbeeld Finals, het dagelijkse examenfeuilleton van BNN waarvan gisteren de eerste aflevering te zien was. De komende twee weken filmt Iwan Trellu de belevenissen van zijn klasgenoten in de spannende examenweken.

Trellu is 19 jaar en doet eindexamen havo aan een school waarvan de naam en vestigingsplaats voorlopig geheim moeten blijven. Uit vrees, zegt BNN een beetje opgewonden, voor toestanden als rond de realitysoap De meiden van 5, waar buurtbewoners de start van het programma over het leven van vijf samenwonende jonge vrouwen verhinderden.

Trellu begon in september te filmen, in eerste instantie om materiaal te verzamelen voor zijn toelating tot de filmacademie. Hij realiseerde zich dat er meer in moest zitten en BNN bleek er een tiendelige serie in te zien. En het ziet er goed uit. Er is strakke muziek onder gezet, er is vlot en professioneel door producent ID&DTV uit het ruwe materiaal gemonteerd en er is voorzien in een afwisseling van registrerende en meer emotionele scènes, die soms wat bot maar hoogst modern op elkaar botsen. Het werkt, en al snel zit je in een klas met echte scholieren die praten over hun echte problemen en vergeet je dat het hier een realistischer werkelijkheid betreft dan die van dramaseries als Fort Alpha en Heartbreak High, waar Finals sterk aan doet denken.

Voor een roddel gaat Finals niet aan de kant en zich verlustigend signaleert de camera bijvoorbeeld een nieuw klaskoppeltje dat na schooltijd een park opzoekt. Dat het meisje niet in beeld wil, is blijkbaar geen reden het niet uit te zenden. De camera loopt ook als de rector een delegatie van de klas op bezoek krijgt met handtekeningen om het aanvankelijke filmverbod ongedaan te maken. ,,Iwan, ik dacht dat we de afspraak hadden om niet te filmen, waarom doe je het dan?'' ,,Ja, eehhh.'' ,,Om het vast te leggen'', valt snel iemand in. ,,Ik vind het flauw'', zegt de rector.

Maar filmen mag voortaan weer, zien en horen we de rector korte tijd later de klas vertellen. Plotseling rent iemand het lokaal uit. Want, zo blijkt als de camera haar terugvindt, een jaar geleden kwam de rector ook de klas binnen en toen was het om te vertellen dat haar moeder dood was. Vervolgens ondervraagt Trellu er enkele klasgenoten over en al willen die niet veel zeggen – ,,Moet dat nou voor de camera?'' – suggereren ze genoeg over het meisje en haar moeder. Of eigenlijk veel te veel, want het is van geen belang in een tv-serie die over de examens zegt te gaan. Het levert genante beelden op die afbreuk doen aan het vaak aardige inkijkje in de examenwereld. Dat ongetwijfeld iedereen toestemming heeft verleend, is geen voldoende excuus voor uitzending. Niet alles dat de camera vangt is vogelvrij.

Finals, TV2, 19.00-19.25u.

    • Dirk Limburg