Breuk KLM en Alitalia door machtsstrijd

Bij het besluit van KLM om de alliantie met Alitalia te verbreken, heeft onenigheid over de onderlinge machtsverhoudingen na een fusie de doorslag gegeven.

KLM voerde als reden voor de breuk onzekerheid over de privatisering van Alitalia en over de groeimogelijkheden van het Milanese vliegveld Malpensa aan. Maar uit gesprekken met betrokkenen in Nederland en Italië blijkt dat er meer en belangrijker redenen waren. KLM had Alitalia in maart voorgesteld in 2001 te fuseren, een jaar eerder dan de bedoeling was. KLM-topman Leo van Wijk vertelde KLM-managers de maandag na de bekendmaking van de breuk op 28 april, dat de partijen het niet eens konden worden over de zeggenschap en over de structuur van de nieuwe holding. Een topmanager van Alitalia praat in dit verband over een machtsstrijd.

Op basis van de beurswaarde had Alitalia een fusievoorstel gedaan dat in feite neerkwam op een overname, met een 60-40 verdeling. Alitalia was op de dag van de breuk bijna vier keer zoveel waard als KLM: 3,3 miljard euro tegenover 1 miljard euro van KLM. KLM streefde naar volledige gelijkwaardigheid, maar aan Italiaanse zijde bestond de angst dat KLM-personeel en de KLM-bedrijfscultuur dan toch de overhand zouden krijgen.

Leden van de raad van bestuur van Alitalia vertellen volledig verrast te zijn geweest door het besluit van KLM, terwijl KLM-ers zeggen dat de breuk al zeker twee maanden in de lucht hing. De joint ventures voor passagiers en vracht functioneerden niet goed. Bovendien was er onduidelijkheid over de machtsverhoudingen in Italië. Daar speelt de staatshoudstermaatschappij IRI, die 53 procent van de aandelen Alitalia heeft, een belangrijke rol als macht achter de troon van topman Domenico Cempella.

Binnen Alitalia worden Malpensa en de uitgestelde privatisering als gelegenheidsargumenten gezien, en wordt gesuggereerd dat KLM al aan het praten was met British Airways. KLM-bronnen suggereren dat Cempella de kritiek en bezwaren van Nederlandse zijde niet heeft doorgespeeld.

ACHTERGRONDpagina 18

    • Esther Rosenberg
    • Marc Leijendekker