Ramp zaait tweedracht bij FC Twente

Vervuld van woede en verdriet bogen de voetballers van FC Twente en coach Fred Rutten onder de druk van het eigen bestuur én de KNVB om een dag na de ramp in hun thuishaven Enschede toch tegen Feyenoord te spelen.

Verbijsterd keken de spelers zaterdagavond naar de beelden van de enorme ravage in de wijk waar zoveel supporters van FC Twente wonen. Geschokt door het aantal slachtoffers na de ontploffing van de opslagplaats voor vuurwerk besloten Rutten en zijn team dat voetballen een belediging zou zijn voor de nabestaanden. Maar onder dwang speelden ze een wedstrijd van de schaamte, die ook nog een uitslag kende: 1-1.

Het was een triviale constatering dat Twente door die remise de laatste kans op Europees voetbal verspeelde, alsof iemand uit Enschede en omstreken zich druk maakte om een partij voetbal. Met trillende stem las coach Rutten gisteren een verklaring voor waarin hij zich excuseerde bij de nabestaanden voor het hem opgelegde besluit toch in Rotterdam te verschijnen. ,,Wij zijn diep onder de indruk van het drama in onze stad'', zei Rutten. ,,Tegen onze zin hebben wij moeten voetballen. Maar ons medeleven gaat uit naar de nabestaanden. Wij zullen zo snel mogelijk met burgemeester Mans overleggen hoe wij hen kunnen helpen. Als je dit meemaakt, wat is voetbal dan?''

Bijval kreeg Rutten zelfs van zijn collega Henk van Stee. ,,Deze wedstrijd had niet mogen worden gespeeld'', zei de interim-coach van Feyenoord. ,,Helaas heeft de KNVB anders beslist. Maar het is een maatschappelijk probleem als we een nationale ramp voor kennisgeving aannemen.'' Waarom moest Twente de tragedie in zijn achtertuin negeren, vroegen alle betrokkenen zich af. Om competitievervalsing te voorkomen? Omdat de korpschef van Rotterdam ongeregeldheden vreesde als FC Twente het duel met Feyenoord zou boycotten?

Twente-voorzitter Herman Wessels zei dat hij de burgemeester van Enschede te laat had bereikt voor overleg. Bovendien zouden de supporters van Twente al op weg zijn naar het stadion. Maar geen enkel argument woog bij de spelers op tegen het beklemmende gevoel dat ze zich na zo'n ramp belachelijk maakten door te gaan voetballen. Op bittere toon verklaarde Twente-aanvoerder Erik ten Hag dat ,,voetbal boven elke realiteitzin uitstijgt''.

Tijdens de laatste training op het complex van de vliegbasis Twente hadden de spelers de ontploffing van de vuurwerkfabriek gehoord. Maar pas na hun vertrek naar een hotel in Noordwijk realiseerden zij zich welke verwoestingen in hun stad waren aangericht.

Hun beslissing was eensluidend: niet spelen. ,,Uit respect voor de slachtoffers en hun nabestaanden'', zei Ten Hag. ,,Aan de ene kant zijn we professional, maar we zijn vooral mens. Je kunt dat drama toch niet opzij zetten? Alle spelers inventariseerden tot vlak voor de wedstrijd of ze vrienden of bekenden hadden verloren.''

Namens de KNVB erkende woordvoerder Rob de Leede dat ,,het doorgaan van de wedstrijd geen schoonheidsprijs verdiende''. Maar hij beriep zich op uitvoerig overleg tussen de besturen van Feyenoord en Twente. ,,Er was in deze kwestie geen goede oplossing te bedenken. We hadden gerust kunnen zeggen: `de wedstrijd gaat niet door'. Maar het zou ook ongepast zijn te spelen als straks in Enschede herdenkingen en begrafenissen plaatsvinden.''

De spelers van Twente toonden zich ongevoelig voor dat excuus. ,,FC Twente is sterk geworteld in de Enschedese samenleving'', vertelde Ten Hag. ,,We hebben junioren die in die wijk zijn opgegroeid. Onder die omstandigheden vonden wij het absurd dat we toch moesten spelen. Dat hebben we 's ochtends voor de wedstrijd nog eens herhaald tegenover het bestuur.'' Voorzitter Wessels moest zich in alle bochten wringen om de aanwezigheid van Twente in de Kuip te rechtvaardigen. Hij sprak van een ,,algemeen besluit'' terwijl dat door Rutten en zijn spelers al lang onderuit was gehaald.

De tweespalt in de club werd geïllustreerd door het plotselinge spreekverbod dat de spelers na het duel met Feyenoord werd opgelegd. Nota bene het beveiligingspersoneel van Feyenoord trachtte de spelers van Twente met zachte hand naar de bus te leiden. Niet elke speler zweeg op last van het bestuur, dat volgens Feyenoord-manager Hans Hagelstein zelfs geen officieel verzoek had ingediend om het duel te verplaatsen. Met een zwak verhaal stuurde voorzitter Wessels zijn spelers het veld op, terwijl ze met hun gedachten in het rampgebied in Enschede waren.

Tijdens zijn laatste wedstrijd voor Twente had aanvaller Berthil ter Avest ,,kippenvel'' gekregen. Maar dan alleen omdat hij zich geneerde voor de gekunstelde pogingen een rouwstemming in de Kuip te creëren. Treurig was het gebrek aan respect bij tientallen Feyenoord-fans, die zelfs de minuut stilte ter nagedachtenis aan de slachtoffers verstoorden. Zij imiteerden tevens het geluid van opstijgende vuurpijlen. ,,Tot diep in de nacht heb ik gekeken naar die afschuwelijke beelden uit Enschede'', zei Ter Avest. ,,En dan word je geconfronteerd met een stelletje asociale honden.'' Spits Jan Vennegoor of Hesselink uitte zich in soortgelijke bewoordingen: ,,Dat mensen na deze ramp tot zoiets in staat zijn, ik werd er misselijk van.''

Ook Rob Baan, technisch-directeur van Feyenoord, wilde na de emotionele getuigenis van Twente-coach Rutten nog iets melden. Zou de directie van Feyenoord zijn medeleven aan de slachtoffers in Enschede willen betuigen? Nee, hoewel Baan erkende dat hij `wellicht' het verkeerde moment had gekozen, wilde hij alleen even kwijt dat Feyenoord een nieuwe doelman had aangetrokken.

    • Robèrt Misset