Raad voor Cultuur vraagt 35 miljoen extra

De toneelgezelschappen De Appel, Maatschappij Discordia en Carrousel krijgen niet langer subsidie. Een negatief advies is er ook voor het Noordhollands Philharmonisch Orkest en het Nederlands Kamerorkest. Ernstige kanttekeningen bij het Holland Festival, Het Nationale Ballet en het nieuwe beeldinstituut Las Palmas. Een claim van 35 miljoen gulden extra voor instellingen die met het huidige budget niet kunnen worden gesubsidieerd. Dat zijn de belangrijkste punten uit het advies van de Raad voor Cultuur voor de Cultuurnota 2001-2004.

Schaarste aan middelen voor cultuur, tegenover een overvloed aan plannen, kwaliteit en welvaart. Vandaar de titel van het advies van de Raad voor Cultuur: Van de schaarste ende overvloed. Van de 754 subsidie-aanvragen worden er 422, waarvan 170 afkomstig van nieuwe instellingen, positief beoordeeld door de Raad. Van de reeds gesubsidieerde instellingen krijgen er 40 een negatief advies. Vooral bij de podiumkunsten is sprake van grote verschuivingen: slechts de helft van de aanvragen in de sector Theater wordt positief beoordeeld.

De Raad heeft zich gehouden aan het beschikbare budget van het Ministerie van OCenW: 742 miljoen gulden. In het advies wordt aangegeven welke instellingen in aanmerking zouden moeten komen voor ondersteuning door het Actieplan Cultuurbereik, waar Van der Ploeg 131 miljoen gulden extra voor beschikbaar heeft gesteld. Inspelend op de wensen van Van der Ploeg selecteerde de Raad hiervoor initiatieven op het gebied van nieuwe media, publieksbereik (versterking van de programmering, meer aandacht voor jongeren en culturele diversiteit), het beter zichtbaar maken van collecties en culturele planologie. De door Van der Ploeg geïntroduceerde 2 procent-maatregel, waarbij instellingen met beleid om jongeren en allochtonen te trekken worden beloond met twee procent extra subsidie, werkt niet, constateert de Raad.

Een extra bedrag van 35 miljoen gulden is nodig om alle positief beoordeelde initiatieven te kunnen subsidiëren. De Raad heeft een lijst opgesteld van instellingen die nu ten onrechte buiten de boot vallen. Grote financiële knelpunten zijn er volgens de Raad op het gebied van digitalisering van het erfgoed (200 miljoen gulden is nodig voor een `Digitaal Deltaplan'), conservering van audiovisuele en papieren collecties en de gevolgen van de Stelselwijziging huisvesting Rijksgebouwendienst voor de musea.

Kwaliteit is het eerste criterium waar de beleidsplannen op zijn beoordeeld. Met nadruk stelt de Raad dat pas in tweede instantie is gekeken naar de drie door Van der Ploeg aangedragen criteria: maatschappelijk bereik, subsidiebedrag-per-bezoeker en positie in het bestel. Op uitdrukkelijk verzoek van Van der Ploeg speelt doorstroming – het `nieuw voor oud' principe – een belangrijke rol in het advies. De komende jaren wil de Raad vooral aandacht besteden aan drie cultuurpolitieke thema's: culturele diversiteit, de rol van de overheid bij publiek-private samenwerking en de invloed van informatie- en communicatietechnologie op de cultuur.

Nota www.nrc.nl/Doc