`Maria voorzegde aanslag op paus'

Honderdduizenden vrome katholieken kwamen zaterdag niet voor niets naar het Portugese Fatima: de paus onthulde na 83 jaar het zogeheten derde geheim van Fatima. En dat ging over hemzelf.

,,Een bisschop die in het wit gekleed is'' loopt biddend tussen de lijken van martelaren door en valt dan zelf ook neer in een regen van kogels, kennelijk dood: dat is de voorspelling uit 1917, het derde geheim van Fatima, die na 83 jaar geheimhouding zaterdag in opdracht van de paus gedeeltelijk is onthuld. Honderdduizenden pelgrims waren voor de gelegenheid naar Fatima getrokken. Dat is het Portugese stadje waar volgens de katholieke overlevering op 13 mei 1917 Maria is verschenen aan drie jonge herders van 7, 8 en 10 jaar. Zij zou nog vijf keer daarna zijn verschenen en de kinderen drie geheimen hebben toevertrouwd. Het eerste was een gruwelijke blik in de hel. Het tweede de voorspelling dat er een nieuwe verwoestende oorlog zou komen en dat Rusland veel ellende zou brengen over de wereld en aan Maria opgedragen moest worden.

Paus Johannes Paulus II ziet de derde profetie als een directe verwijzing naar de moordaanslag die de Turk Mehmet Ali Agca op 13 mei 1981 op hem pleegde, op het Sint Pietersplein. Dat hij toen ternauwernood aan de dood ontsnapte, is volgens de paus een interventie van Maria geweest. Het kon geen toeval zijn geweest dat de eerste verschijning in Fatima en de aanslag op dezelfde datum vielen. Als dank heeft hij een van de kogels die hem toen troffen, laten bijzetten in de kroon van het beeld van de Maria van Fatima.

De paus was zaterdag voor de derde keer in zijn pausschap naar Fatima gereisd, om twee van de jonge herders die Maria hadden gezien, Francesco en Jacinto, zalig te verklaren. Zij zijn destijds drie jaar na de openbaringen overleden aan de Spaanse griep. De derde, hun nicht Lucia, is nu een 93-jarige non. Mensen die nog in leven zijn, kunnen niet worden zaligverklaard. Zuster Lucia was zaterdag ook aanwezig bij de zaligverklaring. Zij was het die de derde openbaring opschreef en in een verzegelde brief toezond aan het Vaticaan.

Na de mis nam kardinaal Angelo Sodano, de tweede man van het Vaticaan, het woord. ,,De paus heeft de Congregatie voor de Geloofsleer opdracht gegeven het derde deel van het geheim openbaar te maken, na de voorbereiding van een toepasselijk commentaar,'' zei Sodano. Dat zal naar verwachting binnen een paar weken gebeuren, maar Sodano onthulde dat in dit derde geheim een neergeschoten bisschop centraal staat.

De tekst moet symbolisch worden geïnterpreteerd, zei Sodano. Maar hij maakte ook duidelijk dat Johannes Paulus, die de brief met het derde geheim kort na zijn aantreden als paus in 1978 heeft gelezen, er een duidelijke verwijzing in ziet. ,,Na de moordaanslag op 13 mei 1981 leek het de Heilige Vader evident dat het een moederlijke hand was die het pad van de kogel heeft geleid en de stervende paus in staat heeft gesteld om stil te houden op de drempel van de dood,'' zei Sodano.

,,Het visioen van Fatima gaat vooral over de oorlog die atheïstische systemen hebben gevoerd tegen de kerk en christenen, en het beschrijft het immense lijden dat de getuigen van het geloof hebben ondergaan in de laatste eeuw van het tweede millennium,'' zei Sodano. Hij voegde daaraan toe dat het derde geheim van Fatima vooral lijkt te verwijzen naar gebeurtenissen uit het verleden.

Zijn uitspraken vestigen opnieuw de aandacht op de vraagtekens die zijn blijven staan rondom de aanslag uit 1981. Er is vaak op gespeculeerd dat Agca zijn aanslag heeft uitgevoerd in samenwerking met of in opdracht van Oost-Europese inlichtingendiensten, die de paus zouden willen vermoorden wegens diens steun voor de Poolse vakbond Solidariteit. Een dergelijk verband is in de rechtszaal nooit bewezen, maar onderzoeksrechter Ferdinando Imposimato zei zondag ervan overtuigd te zijn dat Agca uiteindelijk in opdracht van Moskou heeft geschoten.

De Portugese politie zetten zaterdag 1500 agenten in om de plechtigheid te bewaken. In 1982 toen de paus Fatima na de aanslag bezocht om de maagd Maria te danken, trachtte een fundamentalistische Spaanse priester hem tevergeefs neer te steken met een bajonet.

    • Marc Leijendekker