Boerderij Ian Smith bezet

De boerderij van Ian Smith, ex-premier van Rhodesië (Zimbabwe), is zaterdag door `oorlogsveteranen' bezet. De regeringskrant Herald maakte verder bekend dat burgers in bezit van een Brits paspoort mogelijk hun Zimbabweaanse pas moeten inleveren. Dit heeft tot felle reacties uit Londen geleid. De secretaris-generaal van het Gemenebest, Don McKinnon, reist vandaag naar Zimbabwe voor beraad met president Mugabe.

Ian Smith, de laatste blanke leider van Rhodesië voor het in 1980 onafhankelijk werd en Zimbabwe ging heten, is eigenaar van een vee- en maïsboerderij, 200 kilometer ten zuidwesten van Harare. Zaterdag trokken naar schatting 50 actievoerders het erf op en verklaarden het bedrijf voor bezet. Smith, die op dat moment in zijn woonhuis in Harare verbleef, reageerde tamelijk rustig op de actie. Hij zei niet te geloven dat het een tegen hem gerichte zwarte wraakactie betrof wegens zijn vroegere politiek: ,,Ik heb meer zwarte vrienden dan Robert Mugabe.''

Sinds medio februari zijn in Zimbabwe meer dan 1.100 agrarische bedrijven bezet door groepen actievoerders die zich uitgeven voor veteranen uit de onafhankelijkheidsstrijd van de jaren zeventig. De regering-Mugabe heeft zich achter de acties geschaard, hoewel via verscheidene gerechtelijke uitspraken de bezettingen ongrondwettig zijn verklaard. De `veteranen' op hun beurt tonen zich felle aanhangers van Mugabe en zijn ZANU-PF partij, die sinds 1980 aan de macht zijn. Boeren, hun arbeiders en mensen die ervan worden `verdacht' te sympathiseren met de oppositiepartij MDC (Beweging voor Democratische Verandering) worden in elkaar geslagen. Tot nu toe zijn vier boeren en vijftien leden van de MDC vermoord. Gisteren stierf John Weeks, een boer uit het plaatsje Beatrice, aan de schietwonden die hij afgelopen donderdag opliep tijdens de invasie van zijn boerderij. De MDC, met haar populaire leider Morgan Tsvangirai, meent dat Mugabe de landkwestie slechts aangrijpt om aan de macht te blijven en er ten onrechte een blank-zwart conflict van maakt.

Robert Mugabe heeft tot nu toe nauwelijks pogingen in het werk gesteld het geweld te beëindigen. Mugabe ziet de blanke boeren in zijn land als Britten en heeft gezegd dat het hun ,,vrij staat om het land te verlaten''. De jongste maatregel op dit gebied is zijn overweging de Zimbabweaanse paspoorten in te trekken van ingezetenen die ook een Britse pas hebben. Veel oudere blanken hebben nog een dubbele nationaliteit. Het confisqueren van hun Zimbabweaanse papieren zou hen tot buitenlanders degraderen, waardoor ze niet mogen stemmen bij de verkiezingen (waarvoor nog steeds geen datum is genoemd) en zo nodig het land uit gezet kunnen worden. De Britse minister van Buitenlandse Zaken Robin Cook heeft Harare gewaarschuwd dat een dergelijke stap de toch al bekoelde relatie met Londen verder zal vertroebelen.