Absurd

Tot het wezen van de ramp hoort de chaos, en tot het wezen van de chaos hoort de absurditeit.

Ik zet op zondagmorgen de televisie aan en hoor een voetbalbestuurder zeggen dat Feyenoord-FC Twente gewoon kan doorgaan omdat er geen `persoonlijk leed' is bij de spelers van FC Twente.

De vuurwerkdeskundige Harry Kapel staat in de deuropening van een ander vuurwerkbedrijf in Enschede. Woedende buurtbewoners hebben zich rond hem en de eigenaar verzameld. Ze vrezen een herhaling van de catastrofe van enkele kilometers verderop. ,,Nee'', zegt Kapel, ,,hier kan niets gebeuren want ze hebben een Sprinkler-installatie en water is dodelijk voor vuur.''

Bij RTL 5 verschijnt boven in beeld de mededeling dat ,,Eigen huis en tuin is komen te vervallen in verband met een extra-nieuwsuitzending.''

Maar dat alles valt uiteraard in het niet bij de grootste absurditeit: een burgemeester die niet op de hoogte is van het bestaan van zo'n risicofactor in het hart van zijn gemeente en tegen een Duitse verslaggever moet zeggen: ,,Ich habe es niet gewusst.''

Nederland is in shock. Dat dit kon gebeuren in ons overgeorganiseerde landje, dat aan elkaar hangt van de regels, de vergunningen en de verboden, kunnen we niet bevatten. Op tv toont men een lijst van de twintig plaatsen in Nederland waar ook voor tonnen aan vuurwerk ligt opgeslagen van Appingedam tot Leiden. ,,In principe kan er niets gebeuren'', verklaren de deskundigen steeds weer, ,,behalve als er fouten worden gemaakt.'' Laten we in de nieuwe van Dale deze zin opnemen als schrijnend voorbeeld bij het woord `dooddoener'.

Wat nog niet aan de orde is gesteld, dat is de absurditeit van het vuurwerk zélf. Die woonwijk in Enschede is niet weggevaagd door storm, water of een ander natuurverschijnsel, maar door onze behoefte aan een leuk knalletje en kleurig lichtflitsje op een braderie, corso of oudjaarsfeestje. Het simpele rotje van vroeger blijkt uitgedijd tot een ware vuurwerkmanie. Bij een béétje gebeurtenis moet er tegenwoordig voor tienduizenden guldens worden verknald.

Ik maakte het dit seizoen tot tweemaal toe in de Arena mee. Huldigingen van Ajax werden onaangekondigd afgesloten met ware bombardementen van lawaai en licht die een half uur duurden. Horen en zien verging je, want het geluid kan in zo'n stadion nauwelijks ontsnappen. Zinloze, spookachtige vertoningen.

Zou Nederland niet vuurwerkvrij mogen worden, te beginnen met 31 december van dit jaar? Weg met die belachelijke kitsch en kolere-herrie, weg met die levensgevaarlijke opslagplaatsen waar `in principe niets kan gebeuren, behalve als er fouten worden gemaakt'.

De rokers van Nederland worden opgejaagd als gevaarlijk wild, maar een vuurwerkbedrijf mag zich midden in een woonwijk vestigen, zonder dat er één raadslid, brandweercommandant of burgemeester naar omkijkt. Help, het lijkt wel alsof ik in brand sta.