Uitgediend

Wat voel je als je tachtigduizend witte zakdoekjes over je heen krijgt? Ik zou zeggen: tachtigduizend messteken zonder bloed. En wat doet Louis van Gaal? Hij feliciteert het elftal voor de puike prestatie. In het Frans zeggen ze: il faut le faire.

Vanwaar die fenomenale bravoure?

Van Gaal kent de genade van een vriendschap, de opluchting van een huilbui, de roes van een bacootje. Hij kent vergeefsheid en razernij, maar een ding kent hij niet: schaamte. Nooit heeft iemand hem kunnen betrappen op deze vorm van verlegenheid.

Ik zou ook zonder schaamte willen zijn, maar het lukt mij niet. Voor drie witte zakdoekjes ga ik al onderduiken. Verachting in woord en gebaar kan mij dagenlang ontredderen. Een scheef woord van de chef-sport en ik loop te mekkeren om een genadeschot. Schaamte is mij met de paplepel opgedrongen. Ik ben nog niet eens halverwege en gloei alweer van schaamte dat ik dit mag optikken. Schaamte als de achterkant van het privilege, zoiets moet het zijn. Louis van Gaal denkt niet in privileges. Hij denkt in rechten en verworvenheden, in de grootspraak van het eigen gelijk.

Fuera, fuera.

Oprotten, schreeuwden de Spaanse sportkranten de socio's na. Louis gaf geen krimp. ,,Kijk maar naar de prijzen die ik met Barcelona heb binnengehaald'', weerstond hij de hoon van de tribunes en de bloeddorst van het Catalaanse journaille. De eliminatie van Barça in de Champions League beschouwt hij als een incident. ,,Ik verdien vertrouwen.''

Zou het?

Niet alleen de supporters, ook Figo, Guardiola, Rivaldo en Abelardo zijn Louis spuugzat. De vedetten zeggen het wat diplomatieker, in libretto-achtige zinnen over de `ontvreemding van trainer en bestuur', maar de boodschap is even genadeloos als de witte zakdoekjes: wegwezen. Als de sterspelers zich opwarmen voor het trommelvuur kan je als coach, zelfs Van Gaal zijnde, niet lang meer liedjes blijven zoemen op een kam in vloeitjes gewikkeld. Zeker, Louis zal zich tot de laatste snik blijven oppompen tot de verzegelde fontein van Barça die alle leven bewatert, maar de dag dat de dragers van het elftal roepen `ik heb de eer u niet te kennen, meneer' is het over.

Met iets meer gevoel voor schaamte zou Van Gaal al eerder hebben ingezien dat in zijn persoon de Hollandse kolonie van Barcelona wordt afgebrand. Jari Litmanen werd woensdagavond bij zijn eerste balcontact weggefloten. Elke beweging van Frank de Boer heeft het effect van een rode lap op een stier. Boudewijn Zenden mag zich rot rennen, applaus is niet meer zijn deel. Een voor worden de `buitenlanders', door Van Gaal geïntroduceerd, naar het grof vuil gescandeerd. Maar ook deze vrije val van Hollands kapitaal blijkt geen blosje schaamte waard te zijn.

Nog steeds is de coach uit de Noordpolder een tactisch brein met een derde oog voor spelvreugde. Maar vakkennis volstaat niet in latijnse landen. Er moet ook enige bonhomie in het pakket zitten.

Op den duur gaat wetenschap stinken, zeker in een land met een traditie van onberedeneerde relikwieën. Dan gaat het niet meer om de resultaten, dan gaat het om de precaire hang naar sentiment en symboliek. En voor het laatste heeft Louis van Gaal nou eens niet een derde oog.

Nergens kantelt animositeit zo snel als in in het voetbal. Als FC Barcelona alsnog de landstitel pakt, worden de witte zakdoekjes weer vervangen door vlaggetjes. En kan Louis aan een nieuw seizoen beginnen. Tot er weer geroepen wordt: fuera, fuera. Echt rustig wordt het nooit meer rond de meest stoïcijnse coach van de Lage Landen.

Op zich is het wel ontroerend dat een kapitalistische onderneming als Barça niet zonder boegbeeld kan dat meer vertedering dan discipline oproept. Juist daarom zijn de dagen van Van Gaal hoe dan ook geteld. En is het ongeduldig wachten op de komst van Ronald Koeman. De gruwel van witte zakdoekjes zal altijd minder zijn voor een sneeuwvlokje. En omgekeerd.

    • Hugo Camps