`Slechte zaak voor de moslims op Mindanao'

Alleen maar geld, daar is het de ontvoerders in de Filippijnen om te doen. Voor moslims die de rebellen kennen, is dat geen verrassing. `Terroristen zijn het, meer niet.'

Verwacht van de inwoners van Zamboanga geen sympathie voor hun geloofsgenoten die op twee naburige eilandjes twee groepen mensen gijzelen. Die sympathie is er niet, haat is een beter woord. De moslims in deze stad in het zuiden van Mindanao, het eiland waar het grootste deel van de moslim-minderheid woont in het voor negentig procent katholieke Filippijnen, zien een moeizame, decennia durende integratie in een paar weken vernietigd door een groepje `bandieten'. ,,Heel slecht voor de moslims die nu nog zonder problemen samenleven met christenen'', zegt Majela Kasim, een islamitische verpleegster uit Jolo. Kinderen zijn het volgens haar nog, de uiterst geweldadige rebellen van Abu Sayyaf die mensen onthoofden, borsten van vrouwen afzetten en nagels van mannen uittrekken.

`On-islamitisch' vindt de Libische oud-ambassadeur in Manila, Rajab Azzarouq, de rebellen die zichzelf de islamitische `Dragers van het zwaard' noemen. Azzarouq kwam begin deze week op verzoek van Abu Sayyaf naar het eilandje Jolo, waar de grootste groep gijzelaars – 21 buitenlandse toeristen en Maleisische personeelsleden – vast zit. De diplomaat zou met de rebellen onderhandelen over de vrijlating van de gijzelaars, met name van de Duitse Renate Wallert, een 57-jarige doodzieke huisvrouw. Maar nadat de oud-ambassadeur op zijn eerste dag zijn uitspraak deed, lusten de rebellen hem niet meer.

In plaats van onderhandelen, vluchten ze. Uit vrees voor een aanval van het leger die in de ogen van Abu Sayyaf de onderhandelingen als dekmantel gebruikt om de oorspronkelijke belofte van de Filippijnse president Joseph Estrada gestand te doen: we gaan die terroristen van Abu Sayyaf uitroeien. De president ligt zelf zwaar onder vuur en onthoudt zich inmiddels van dergelijke onbezonnen uitspraken. Hij lijkt zich eigenlijk van de hele crisis te onthouden, vastbesloten als hij is zijn bezoek aan China volgende week door te zetten. Volgende week, zo zeggen sommigen, zou het tot een doorbraak kunnen komen in de gijzelingszaken als de rebellen duidelijke eisen op tafel leggen voor de vrijlating van hun gijzelaars. Dan zal ook duidelijk worden, dat het de ontvoerders alleen maar om geld is te doen. Nu al zijn er berichten dat de rebellen van Abu Sayyaf tussen de 4.000 en 10.000 gulden per gijzelaar vragen. De Filippijnse regering heeft al lang geleden het principe geformuleerd dat ze nooit losgeld betaald, maar dat principe heeft ze al vaak overboord gezet. Bij eerdere gijzelingszaken werden bankbiljetten in zakken met etenswaren gestopt. Of losgeld wordt onder de noemer `kost en inwoning' geboekt en alsnog betaald. Zoals vorige week bij de Filippijnse bankemployee Patrick Veray, die al drie maanden vast bleek te zitten en bij de groep toeristen was gezet. Veray was een `tweedehands' gijzelaar, want de rebellen van Abu Sayyaf hadden hem van freelancende kidnappers gekocht en maakten winst toen de vrouw van Veray de paar duizend dollar voor `kost en inwoning' kwam brengen.

,,Met de strijd voor een onafhankelijke moslimstaat hebben die jongens van Abu Sayyaf niets te maken'', meent de werkloze Benson Kasina. Als zoon van een katholieke moeder en islamitische vader is de 40-jarige Kasina het bewijs dat moslims en christenen probleemloos samen kunnen leven. ,,Terroristen zijn het, meer niet. En ze zijn nog allemaal aan de drugs ook. Die lui weten niet wat ze doen.''

Met de antipathie voor Abu Sayyaf neemt ook het aantal wilde verhalen toe dat over hen de ronde doet. Zo zou de leider van de rebellen, de in Libië opgeleide Abdurajak Khadafy, eigenlijk een Filippijnse politieman zijn die de opdracht heeft de islamitische zaak in diskrediet te brengen. Khadafy leidt nu de gijzeling van acht schoolkinderen op Basilan, een eiland voor de kust van Zamboanga en van oudsher de uitvalsbasis van Abu Sayyaf. Ook zou elke rebel die bij een van de twee gijzelingszaken betrokken is, 500 dollar per maand krijgen overgemaakt van Osama bin Laden, de financier van moslimterrorisme. ,,Dat klopt'', zegt taxichauffeur Allen Burillo zeer beslist. ,,De afgelopen zes jaar heb ik heel veel Afghanen, Iraniërs en Arabieren van het vliegtuig naar de ferry naar Basilan gebracht.''

    • Robert Giebels