Guerrilla

Een bekende spreuk van Viktor Kortchnoi is: ,,Als ik tegen het Konings-Indisch niet meer kan winnen, is het slecht met me gesteld.''

De lage dunk die hij van deze prachtige opening heeft, is wel begrijpelijk. Het Konings-Indisch is een positioneel gambiet. Zwart aanvaardt vanaf het begin een groot ruimtegebrek. Hij zit in een nauwe kooi en hoopt met geweld en met offers van pionnen of stukken de tralies te breken. De zwartspeler in het Konings-Indisch is een guerrillastrijder die een overmacht aan bezettingstroepen links en rechts te lijf gaan.

Kortchnoi denkt dat met goed spel alle verzetshaarden door wit kunnen worden uitgerookt. Mijn metaforen buitelen hysterisch over elkaar heen, maar een beetje schaker begrijpt wat ik bedoel.

De partijen Reinderman-Van der Wiel en Van der Sterren-Nijboer uit de tweede ronde van het kampioenschap van Nederland waren een mooie illustratie van het gelijk van Kortchnoi. Nijboer ging de strijd tegen de bezettingsmacht aan met een stukoffer dat heel mooi was, maar niet correct. Van der Wiel had ook willen offeren, maar kreeg de gelegenheid niet en werd verstikt. Al verloor Nijboer, zijn spectaculaire partij liet wel zien hoe aantrekkelijk het voor een avontuurlijk schaker is om het Konings-Indisch te spelen.

Een nog mooier voorbeeld was er in het zonetoernooi dat in april in de Kroatische stad Pula werd gespeeld. ,,Bestaan die zonetoernooien nog?'' zal menigeen zich afvragen. Vroeger waren ze het begin van een ordelijke reeks van kwalificatietoernooien. Zonetoernooi, interzonaal toernooi, kandidatenmatches en tenslotte de match om het wereldkampioenschap. Tegenwoordig geven ze rechtstreeks toegang tot het toernooi om het FIDE-wereldkampioenschap, tenminste dat wordt gezegd. Of en wanneer er een volgend FIDE-kampioenschap zal zijn, weet niemand.

Een van de deelnemers in Pula, de Zwitser Richard Forster, schreef in Schach dat een zonetoernooi tegenwoordig voor toeschouwers en sponsors even attractief is als de `Achter-Beierse amateurdistrictsliga'.

Emil Sutovsky, een paar jaar geleden jeugdwereldkampioen, speelde in de eerste ronde van dat zonetoernooi een partij waarin de pracht van het Konings-Indisch ten volle naar voren kwam. Een torenoffer, later gevolgd door een stukoffer. Schitterende aanvalswendingen. Hij verloor, maar op deze manier verliezen kan meer levensvreugde geven dan veel winstpartijen. Hoe sterk een schaakcomputer ook zal worden, nooit zal hij zo schitterend een partij kunnen verliezen.

Sutovsky verloor ook in de tweede ronde, maar hij vermande zich en was tenslotte bij de zeven schakers die zich plaatsten voor het volgende toernooi om het FIDE-wereldkampioenschap, als dat tenminste ooit gehouden wordt.

Wit Stanec (Oostenrijk)-zwart Sutovsky (Israel)

1. c2-c4 g7-g6 2. Pb1-c3 Lf8-g7 3. d2-d4 Pg8-f6 4. e2-e4 d7-d6 5. Lf1-e2 0-0 6. Pg1-f3 e7-e5 7. 0-0 Pb8-d7 8. Lc1-e3 c7-c6 9. d4-d5 c6-c5 10. Pf3-e1 a7-a6 Het gaat het thema van deze rubriek enigszins te buiten, maar volgens mij is deze vrijwillige verzwakking van veld b6 een ernstige fout. 11. Ta1-b1 Dd8-e7 12. a2-a3 Pf6-e8 13. b2-b4 f7-f5 14. f2-f3 f5-f4 15. Le3-f2 b7-b6 16. Pc3-a4 g6-g5 17. g2-g4 f4xg3 18. h2xg3 g5-g4 19. b4xc5 g4xf3 20. Pe1xf3 Zwart in het nauw. Na de normale zet 20...bxc5 komt 21. Ph4 met verovering van het strategische punt f5, want op 21...Pdf6 volgt 22. Pb6. Zwart neemt een kloek besluit, hij offert een volle toren. 20...Pd7xc5 21. Pa4xb6 Pc5xe4 22. Pb6xa8 Lc8-h3 Met tal van dreigingen, maar voorlopig weet wit zijn materiaal redelijk bij elkaar te houden. 23. Lf2-e1 Pe8-f6 24. Pa8-b6 Lg7-h6 Zo mooi doet Nijboer het ook vaak. Eerst offeren en dan rustig doorschaken alsof er niets gebeurd is. 25. Pf3-h2 Lh6-e3+ 26. Kg1-h1 Lh3xf1 27. Le2xf1 Forster geeft in Schach de voorkeur aan 27. Pxf1. 27...De7-g7 28. Dd1-f3 Een mooie variant die laat zien hoe wit moet oppassen: 28. De2 Pxg3+ 29. Lxg3 Pe4! 28...Dg7-h6 29. Lf1-d3 Hier had wit volgens Forster 29. Kg2 moeten doen, hoewel de stelling onduidelijk blijft. 29...Pe4-g5 Nog een stukoffer, het kan niet op. 30. Df3xe3 Pf6-g4 31. De3-d2

31...e5-e4 Dit ziet er mooi uit, want de aangevallen loper kan niet weg: 32. Lc2 Tf1+ 33. Kg2 Dh3 mat. Wit krijgt echter de gelegenheid om even op adem te komen en zijn Pb6 beslissend in het spel te laten ingrijpen. Forster geeft aan dat zwarts aanval na 31...Dh5 goed genoeg voor remise zou zijn: 32. Pd7 Pxh2 33. Dxh2 Df3+ 34. Dg2 Dxd3.

32. Pb6-d7 e4-e3 33. Dd2-g2 Pg4-f2+ 34. Le1xf2 Tf8xf2 35. Tb1-f1 Sterker was 35. Pf6+, maar dit is ook voldoende. 35...Tf2xg2 36. Pd7-f6+ Kg8-h8 37. Kh1xg2 Dh6-h3+ 38. Kg2-h1 h7-h5 39. Pf6-e8 Kh8-g8 40. Pe8xd6 Dh3xg3 Tijdnood voorbij. Wit staat gewonnen.

41. Pd6-f5 Dg3-e5 42. Tf1-g1 Kg8-f8 43. Tg1xg5 e3-e2 44. Ph2-f3 e2-e1D+ 45. Pf3xe1 De5xe1+ 46. Tg5-g1 De1-c3 47. Tg1-g3 Dc3-c1+ 48. Kh1-g2 Kf8-f7 49. Tg3-e3 Dc1-d2+ 50. Kg2-g3 Dd2-c1

51. d5-d6 Dc1-g1+ 52. Kg3-f3 Dg1-h1+ 53. Kf3-e2 Kf7-f6 54. d6-d7 Dh1-h2+ 55. Ke2-d1 Dh2-c7 56. Te3-e7 h5-h4 57. c4-c5 Dc7-a5 58. Te7-h7 h4-h3 59. c5-c6 Da5-b6 60. Pf5-e3 Db6-d4 61. Kd1-e2

Zwart gaf op.

De winnaar van het zonetoernooi was Alexander Beljavski, die vroeger de Oekraïne vertegenwoordigde en tegenwoordig Slovenië.

Hier gaat hij hard te keer tegen een dubieus openingssysteem waar zwartspeler Hickl zijn hart aan verpand heeft. Als je je opvouwt op de achterste rijen zeggen Duitse schakers dat je je `eingehickelt' hebt.

Wit Beljavski(Slovenië)-zwart Hickl (Duitsland)

1. d2-d4 d7-d6 2. e2-e4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. f2-f4 a7-a6 5. Pg1-f3 b7-b5 6. Lf1-d3 Lc8-b7 7. e4-e5 Pb8-d7 8. Pf3-g5 Pd7-f8 9. Dd1-e2 b5-b4 10. Pc3-e4 f7-f5 Hickl probeert zich met geweld weer uit te hickelen, maar hij is al te ver gegaan.

11. Ld3-b5+ c7-c6 12. De2-c4 Ke8-d7 13. Dc4-f7 c6xb5 14. Df7xg7 Lb7xe4 15. Pg5xe4 f5xe4 16. f4-f5 g6xf5 17. Dg7xh8 Pf8-e6 18. d4-d5 Pe6-c7 19. Dh8xh7

Zwart gaf op.

    • Hans Ree