Peter Klashorst weet niet waarom hij is opgepakt

,,Ik had geen controle over de meeste mensen – rasta`s, meisjes – die bij mij thuis kwamen in Dakar. Mijn huis was een vrijplaats voor vrijdenkers. Ik heb me niet gerealiseerd dat anderen zich daar geweldig druk over konden maken. Ik heb zoiets: iedereen moet doen waar hij zin in heeft. Dat is misschien een verkeerde insteek geweest voor Senegal.''

Dit zegt de Amsterdamse kunstschilder Peter Klashorst (43) in een telefonisch vraaggesprek met deze krant. Klashorst werd gisteren vrijgelaten uit de gevangenis in Dakar, de hoofdstad van het West-Afrikaanse land Senegal, in afwachting van een eventueel proces. Zijn paspoort houdt de Senegalese justitie nog in beslag.

De kleine macho-schilder uit de Amsterdamse grachtengordel belandde ruim twee weken geleden in een overvolle cel nadat buurtgenoten hadden geklaagd over zijn losbandige levensstijl en het grote aantal telkens andere meisjes in en om zijn huis in een rustige buitenwijk van Dakar.

Monter beantwoordt de zojuist vrijgekomen Klashorst de vragen: het is allemaal de schuld van de schilder Matisse – die ging ook naar Afrika. En: het is niet alleen het bloot, het is vooral de politieke lading van Klashorsts schilderijen die hem in moeilijkheden bracht. En: in de koran zijn ze hartstikke vóór seks. ,,Het is niet zo als in de bijbel. Je mag ervan genieten – en veel plezier ermee!''

Klashorst praat er graag over. Over zijn belevenissen in de cel en over zijn visie op de Senegalese samenleving. Te graag, menen zijn familie en vrienden. Dat kan hem alleen maar verder in de problemen brengen.

,,Als je geschoren wordt moet je stil zitten'', zegt zijn vriend Gert Meijerink. Meijerink, directeur van het Amsterdams instituut voor schilderkunst, kwam drie weken geleden voor het eerst in Senegal aan om samen met Klashorst voorbereidingen te treffen voor kunstuitwisseling. Hij wordt zelf ook beschuldigd van losbandigheid.

Meijerink is actief aanwezig bij het interview met de Amsterdamse kunstschilder in Dakar. Hij is de censor. Gevoelige vragen over bijvoorbeeld omkoping, het justitiële apparaat in Senegal en vluchten naar Nederland kapt hij resoluut af. Gevoelige antwoorden van Klashorst ondergaan hetzelfde lot. Klashorst moet immers nog voorkomen – als het proces doorgaat. Hij wordt verdacht van `het gelegenheid geven tot prostitutie', het `aanzetten tot losbandigheid' en het `vervaardigen van obscene afbeeldingen'. Het wordt een van Klashorsts meest ingetogen vraaggesprekken. Meijerink: ,,Dit is het laatste gesprek met de pers totdat Peter weer in Nederland is.

[Vervolg op pagina 8]

Jij bent nu voorlopig in vrijheid gesteld. Maar de andere 49 man met wie jij aanvankelijk een cel van 8 bij 10 meter deelde zitten nog vast. Hoe voelt dat?

,,Ik heb alles weggegeven van mijn spullen. Dekens, geld. Ik laat daar minstens een paar honderd vrienden achter. Dat afscheid valt zwaar. Ik wil wel wat voor ze doen. Ik wil contact blijven houden.''

Heb je het gevoel dat je hen in de steek laat?

,,Ik loop hier weer frisse lucht te ademen. Zij zitten nog in die `gezellige dierenholen', zal ik maar zeggen. Dat geeft je natuurlijk een schuldgevoel.''

Wat trok je zo aan Senegal?

,,Het is allemaal de schuld van Matisse. Matisse is naar Marokko gegaan op zoek naar een antwoord voor het probleem van de westerse schilderkunst. Het mooie van Dakar is dat de islamitische esthetiek, het Afrikaans expressionisme en de helderheid van de westerse schilderkunst hier allemaal bij elkaar komen. Dat was de reden hier naar toe te komen.''

In hoeverre wordt je werk nu anders door je tijd achter tralies?

,,Ik besef me opeens dat After Nature, schilderen en tekenen naar de natuur, minder onschuldig is dan het voor mijn gevoel altijd was. Ik ben me er bewust van geworden wat voor gevaren er in schuilen. Hoe andere mensen er tegen aan kunnen kijken. Dat heb je in Nederland niet altijd in de gaten.''

Blote vrouw schilderen is hier pornografie - bedoel je?

,,Het gaat niet alleen over blote vrouwen. Het is de politieke lading. Een vrouw die zich hier in dit islamitisch land vrijwillig laat naakt schilderen, ontworstelt zich aan de onderdrukking. Stelt zich onafhankelijk op van de cultuur. Vrouwen die dat doen willen misschien ook niet besneden worden. Dàt is wat mensen hier gevaarlijk vinden. Want blote vrouwen op zich hebben ze hier allemaal wel eens gezien.''

Buurtgenoten zeggen dat je een nogal losbandig leven leidde en dat ze je daarom hebben aangegeven. Spijt?

,,Op het moment dat een vrouw op straat rookt wordt ze hier al voor hoer uitgescholden. De meeste mensen die bij me kwamen, - rasta's, meisjes - daar had ik geen enkele controle over. Het werd een soort van vrijplaats voor vrijdenkers. Ik heb me niet gerealiseerd dat anderen zich daar geweldig druk over konden maken. Ik heb zoiets: iedereen moet doen waar hij zin in heeft. Dat is misschien een verkeerde insteek geweest voor Senegal.''

Zou je het anders hebben gedaan als je dit van te voren had geweten?

,,Het gaat er niet om of ik het anders doe. Het gaat er ook om wat de mensen in mijn omgeving doen. En ik wil niet politie-agent spelen in mijn eigen huis. In Nederland komen ook honderden mensen in mijn atelier. Van professoren tot zwervers. Ik ben geen moralist die hen vertelt wat ze wel en niet mogen.''

Wordt je huis weer een vrijplaats voor vrijdenkers?

,,Er staat nergens in de Koran dat je niet mag roken op straat. En seks is goed. Het is niet zo als in de Bijbel. In de Koran zijn ze daar hartstikke voor. Dan mag je er van genieten - en veel plezier er mee!''

Heb je de meisjes gemist in de gevangenis?

,,Tja, een samenleving zonder vrouwen. Het gaat niet alleen om de seks. Het is natuurlijk best lekker om met een vrouw te seksen. Ik heb enorme bewondering voor die vrouwen die de maatschappij trotseren. Door voor mij te poseren zijn ze bezig de maatschappij te veranderen. Op een gegeven moment word ik daar onderdeel van. Dat is waar ik nu op aangevallen wordt.''

In de gevangenis zei je dat je niet aanzet tot prostitutie, dat je geen kleine meisjes neukt, dat je geen pornografie maakt. Heb je het gevoel dat jij nu je onschuld moet bewijzen?

,,In Nederland is iedereen onschuldig tot dat het tegendeel is bewezen. Maar de politie hier heeft nog weleens de neiging dat om te draaien. Sommige lui moeten misschien naar de psychiater. Een soort van beroepsdeformatie...O ik mag niet meer...''

Gert Meijerink: ,,Die vraag is niet goed - het antwoord in ieder geval niet.''

Dat je nu vrij bent, is dat een gevolg van pogingen van je vader en je vrienden je vrij te kopen, of is het onderdeel van de reguliere rechtsgang?

,,Daar kan ik niet op antwoorden.''

Enig idee hoe lang je nog in Dakar blijft?

,,Daar kan ik ook niet op antwoorden.''

Meijerink organiseert een expositie van jouw werk tijdens de Biënnale van Dakar, mogelijk al vanaf volgende week. Ga je daar nu voor schilderen nu je vrij bent?

,,Ik heb heel veel portretten gemaakt van gevangenen. Die heb ik allemaal weggegeven. Er zitten daar ontzettend veel verzamelaars. Ik ben gewoon een eenvoudige schilder. Waar ik ook gevraagd wordt - in de gevangenis of op een Biënnale - het bloed kruipt waar het niet gaan kan.''

Dus werk van jou binnenkort op de Biënnale?

,,Ja, waarom niet. Het maakt mij niet uit. Ik heb er wat dat betreft schijt aan.''

Sommige suggereren dat je tijd in de gevangenis een publiciteitsstunt van je was.

,,Het had me hartstikke leuk geleken als die mensen een paar dagen met mij hadden geruild, of één dag desnoods, of een paar uur.''

    • Geert van Asbeck