Op veilingsite groeit fraude het snelst

De omstreden verkoop van een schilderij via internet vestigt andermaal de aandacht op de veilingssites. De omzetten nemen toe, het aantal bedrogen kopers ook.

Twee dagen op rij is de verkoop van een schilderij via eBay nu voorpaginanieuws voor de New York Times. Het veilighuis op internet raakte in opspraak nadat een Californische advocaat via de veilingsite voor 135.000 dollar een schilderij verkocht aan de Nederlander Rob Keereweer.

eBay heeft de transactie inmiddels ongeldig verklaard en de verkoper geroyeerd. Het ging om een abstract doek dat gesigneerd was met R.D. '52. De suggestie was dat dit werk kon zijn van de Amerikaanse kunstenaar Richard Diebenkorn, maar dat staat nog lang niet vast.

De verkoper, de 32-jarige advocaat Kenneth Walton uit Sacramento, had zelf meegeboden en onjuiste informatie verstrekt over zijn persoonlijke omstandigheden. Hij zei bijvoorbeeld dat zijn kind een gat in het doek gestoten had en zijn vrouw het doek daarom naar de garage had verwezen. De advocaat is echter niet getrouwd en heeft geen kinderen.

De kwestie vestigt opnieuw de aandacht op de veilingsites op internet. Ebay, uBid, Amazon.com en Yahoo! zijn daarvan de bekendsten. Regelmatig halen transacties de krant omdat iemand bedrogen is, de exploitant van de site geen verantwoordelijkheid wil nemen voor de authenticiteit van goederen, of omdat het aangebodene – zoals bij eicellen of organen – ethische vragen oproept.

Kunst maakt maar een fractie uit van het artikelenaanbod op internetveilingen en het gebeurt maar zelden dat iets 135.000 dollar opbrengt. De meeste spullen liggen in de huis-, tuin- en keukensfeer; geweren, sportparafernalia, boeken, antiek, elektronica en wat al niet meer. Wat in winkels in trek is kan ook via veilingsites worden gekocht. Ebay, veruit de grootste, vermeldt vier miljoen artikelen op zijn website.

Volgens de Amerikaanse toezichthouder op de markt, de Federal Trade Commission (FTC), hebben de meeste klachten over internet betrekking op veilingsites. Deze week nog begon een groep klagers een zaak tegen uBid omdat ze elk beweren dat, nadat een laag bod voor een computer was geaccepteerd, het bedrijf de koop opschortte en de bieders wilde afkopen met een waardebon van 50 dollar. uBid is al vaker aangeklaagd omdat het laks optrad tegen malafide aanbieders van `unieke' sportsouvenirs.

eBay was de eerste veilingsite op internet en is de meest succesvolle. Het heeft inmiddels ook buiten de Verenigde Staten, waar de elektronische veiling erg populair is, sites geopend die lokale waar aanbieden.

In het eerste kwartaal van dit jaar was de omzet van Amerikaanse veilingsites 644 miljoen dollar, bijna een tiende van alle handel op internet. Die omzet lag 33 procent hoger dan in het voorgaande kwartaal. Was de omzet over geheel 1999 3,3 miljard dollar, Forrester Research voorspelt voor 2001 een groei naar 8,5 miljard dollar. ,,Dat de consument zelf de prijs bepaalt is een adembenemend concept'', verklaart Gregory Jones, topman van uBid.

De animo voor veilingen op internet heeft inmiddels geleid tot enkele honderden veilingsites. En dat weer tot een website die geheel gewijd is aan veilingen: auctionwatch.com. Met behulp daarvan hoef je tenminste niet zelf alle sites af te speuren naar die ene originele Beatles-single. Een zoekpoging naar `Love Me Do' levert binnen een paar seconden 26 items op, waarvan er een paar inderdaad de originele singles zouden zijn. Dat gaat een stuk sneller dan winkelen, al weet je niet zeker wat je in handen krijgt.

En daar zit hem dan ook de kneep. Veel bieders komen er pas achter dat ze bedrogen zijn als ze de aangeschafte waar thuiskrijgen. Of ze krijgen helemaal niets thuis. Onlangs bood een zestienjarige jongen uit New York allerlei originele, soms gesigneerde honkballen te koop aan. Hij bleek die eenvoudigweg niet te bezitten. Vandaar dat het aantal klachten bij de FTC vorig jaar omhoogsuisde tot 10.700, honderd keer zoveel als twee jaar geleden. Dat groeitempo overtreft zelfs de snelheid waarmee de veilingsites hun omzet zien toenemen.

Ebay rekent voor dat slechts bij een op de duizend via dit bedrijf geveilde artikelen sprake is van fraude. Het stelt dat menig andere branche blij zou zijn als slechts een tiende procent van hun klanten een probleem had. Ook bij Amazon.com, dat geen cijfers bekendmaakt over zijn fraudegevallen, zou het aantal ,,minimaal'' zijn.

Voor niet al te dure artikelen bieden eBay en Amazon.com verzekeringen. Bovendien waarschuwen ze ervoor niet zomaar geld over te maken, maar in plaats daarvan de betaling in depot te geven tot verificatie heeft plaatsgevonden.

De New York Times meldde gisteren dat ene David Carlson uit Carmel (Californië) maandagochtend heeft geprobeerd te bellen naar eBay om te zeggen dat het schilderij gesigneerd R.D.' 52 niet authentiek was. Hij kon niet voorbij de telefoniste komen. Commentaar van eBay: ,,Wij kunnen toch geen artikelen gaan verwijderen omdat we iemand op zijn woord moeten geloven.''

    • Lucas Ligtenberg