EU wil snel beperking afkoopsom

De Europese Commissie wil dat hoge afkoopsommen voor profvoetballers vanaf 20 september zo snel mogelijk tot het verleden behoren. Tot die datum krijgen de wereldvoetbalbond FIFA, de Europese voetbalunie UEFA en de internationale spelersvakbond FIFPro de gelegenheid een nieuw aangescherpt voorstel te formuleren dat strookt met het principe van vrij verkeer van werknemers.

Het plan dat de FIFA namens de voetbalorganisaties vorige week voorlegde aan de Europese Commissie is afgewezen op grond van de verdeelsleutels die nog steeds zouden leiden tot te hoge vergoedingssommen. Volgens dit systeem had een fitte Ruud van Nistelrooij PSV geen 65 miljoen maar 14 miljoen gulden opgeleverd. ,,De Europese Commissie vindt dat ondanks deze beperkende maatregelen voetballers nog steeds onvoldoende gelijk worden gesteld met gewone werknemers'', zegt mr. Louis Everard van de Nederlandse spelersvakbond VVCS.

Na de invoering van het Bosman-arrest in december 1995 van het Europese Hof van Justitie kunnen voetballers aan het einde van hun contract zonder een vergoedingssom naar een andere club overstappen. Er ontstond echter een alternatief transfersysteem, omdat clubs spelers lange tijd vastlegden en voor hoge afkoopsommen tussentijds verkochten. De Europese Commissie vindt dat in strijd met de Europese wetgeving. Een werknemer moet zich binnen de Europese Economische Ruimte te allen tijde vrij kunnen bewegen.

De voetbalorganisaties kregen de opdracht een systeem te bedenken dat hoge afkoopsommen beperkt. In een speciale werkgroep werd het afgelopen jaar gesleuteld aan een regulering van vergoedingssommen. Niet het vrije marktprincipe van de hoogste bieder, maar de restwaarde van het contract bepaalt volgens dat plan de afkoopsom. Dus een voetballer die twee miljoen gulden per jaar verdient en nog twee jaar onder contract staat heeft een restwaarde van vier miljoen gulden.

Daarnaast ontvangt de verkopende club een compensatie voor de vergoedingssom die in een eerder stadium voor de speler is betaald. Dit is pro rata het aantal jaren van zijn contract dat hij niet uitdient. Als hij tien miljoen gulden heeft gekost en een vijfjarige verbintenis ondertekende waarvan twee jaren resteren mag de verkopende club vier miljoen gulden in rekening brengen. Tezamen met de restwaarde van zijn salaris is de afkoopsom acht miljoen gulden.

De Europese Commissie vindt die bedragen nog veel te hoog. Er dient volgens de commissie ook naar de arbeidsrechtelijke situaties per land gekeken te worden. Dat zou nog meer in het nadeel werken van afkoopsommen. De FIFA, UEFA en FIFPro hebben de opdracht gekregen opnieuw te sleutelen aan de compensatie voor de eerder betaalde vergoedingssom. Als dat in september tot tevredenheid van de Europese Commissie is geregeld, kan de nieuwe regeling worden ingevoerd wanneer het plan het uitvoerend orgaan van de FIFA is gepasseerd. Eerder hoopte de wereldvoetbalbond nog uitstel te krijgen tot 1 januari 2001.

In de voetbalwereld maken de plannen weinig indruk omdat de officiële instanties nog geen mededelingen doen. Everard: ,,De Bosman-zaak werd aanvankelijk ook niet serieus genomen. De Europese Commissie heeft met zijn aanmerkingen op de huidige FIFA-regeling nog eens duidelijk gemaakt dat er veel moet gebeuren met de afkoopsommen. Een vergoeding van 65 miljoen van Manchester United voor Van Nistelrooij is straks volstrekt over.''

Europese grootverdieners als Anelka (Real Madrid), Vieri en Ronaldo (beiden Inter Milaan) zullen bij een voortijdige overgang naar een andere club in de afgekeurde regeling nog wel een hoge afkoopsom opleveren. Enerzijds omdat zij een fors salaris verdienen, anderzijds omdat de compensatie hoog kan uitvallen. De kleine voetballanden vrezen echter dat de nieuwe regulering voor hen grote gevolgen zal hebben. Ondanks het feit dat zij wellicht profiteren van een vergoeding voor opleidingskosten. Dat zullen bedragen zijn die hoogstens in de tonnen lopen.

De clubs uit de kleine voetballanden bestaan vaak voor een groot deel van de inkomsten die ze krijgen uit transfers. De KNVB luidde om deze reden vorige week de noodklok. Als de afkoopsommen worden ingedamd zullen de tekorten in het Nederlandse betaald voetbal verder oplopen, zo voorspelde Gerard Bouwer, penningmeester van de bond.