Beam me up, Scotty!

Het zijn mooie tijden voor Star Trek-fans. Dagelijks zijn op verschillende kanalen afleveringen te zien van de Star Trek-series Deep Space 9, Voyager en The Next Generation en in vrijwel elke videotheek zijn de negen films te huur die tussen 1968 en heden onder de nam Star Trek zijn gemaakt. Echte fans, in science fiction-jargon `Trekkies' genaamd, beperken zich niet tot de tv-afleveringen en films. Zij zijn lid van fanclubs en bezoeken conventies om al dan niet gestoken in ruimtepak en onder een laag make-up – met geestverwanten te discussiëren over warp-snelheden, phasers en het `first contact' met vreemde ruimterassen als Borg, Ferengi en Betazed.

Zaterdag a.s. wordt in Nieuwegein weer zo'n conventie gehouden, met als extra attractie Tim Russ, de acteur die Tuvok speelt in Star Trek: Voyager. Niet alleen zal hij een lezing houden, vragen van fans beantwoorden en foto's signeren, 's avonds treedt hij ook nog op als zanger van de band `Neil Norman and his cosmic orchestra'. Het zal even wennen zijn voor de diehard-fans: de anders zo emotieloze Vulcan als zwetende frontman van een symfonische rockgroep.

Het bezoek van Russ aan ons land hebben de Trekkies te danken aan de inspanningen van The Flying Dutch, Nederlands enige Star Trek-fanclub. Deze vereniging, die al bestaat sinds 1982 en inmiddels zo'n 2.700 leden telt, organiseert driemaal per jaar conventies geheel gewijd aan de populaire science fiction-serie. Ook wordt tweemaandelijks een tijdschrift uitgegeven en een internetsite bijgehouden met links naar alles wat maar iets te maken heeft met Star Trek. ,,Nee hoor, wij zijn geen club voor bleke computernerds en wereldvreemde ruimtevaartverslaafden'', verzekert Frank Maurits van The Flying Dutch. ,,Onderzoek heeft uitgewezen dat de gemiddelde kijker van Star Trek hoger opgeleid en man is, maar het ledenbestand van The Flying Dutch is een evenwichtige dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking. Van buschauffeur tot advocaat, mannen en vrouwen, van scholieren tot pensioengerechtigden: de liefde voor Star Trek is vrij universeel.''

Die liefde uit zich op conventies in de aanschaf van de laatste video's, bouwdozen van ruimteschepen, boeken, videogames en kostuums. Maurits: ,,Er lopen nogal wat fans rond verkleed als Klingon. Het is ook zo'n beetje de enige dag van het jaar dat je je zo kan uitdossen.''

De serie dankt zijn brede populariteit grotendeels aan zijn ideologische grondslag. De ruimtereizen zijn ontdekkingstochten naar onbekende stukken heelal, maar ook een verkenning van de menselijke aard in situaties die morele dilemma's en ethische vraagstukken opwerpen. De United Federation of Planets waarvan de aarde in de serie deel uitmaakt en waarbinnen de ruimtevloot Starfleet opereert, is een futuristische versie van de Verenigde Naties. Deze insteek geeft Star Trek een diepere inhoud dan concurrerende series als Battleship Galactica of de Star Wars-films. Een flinke dosis humor zorgt ervoor dat de politiek correcte verpakking goed te verteren is. ,,En het heeft een bepaald soap-gehalte waardoor mensen blijven kijken'', aldus Maurits.

In veel opzichten is de wereld van de USS Enterprise en Voyager een ideale. De doodstraf, armoede en geld bestaan niet en alle rassen zijn gelijk. Vooral dat laatste heeft de bedenker van de serie, Gene Roddenberry, veel conflicten opgeleverd met conservatieve blanke tv-bonzen die zich verzetten tegen het idee dat vrouwen, kleurlingen en zelfs niet-aardse types zoals Vulcans de rol van verbindingsofficier konden spelen. Fans beweren dat Star Trek een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de raciale integratie van Amerika.

Maar niet alleen maatschappelijk heeft de serie zijn sporen achtergelaten. Het ruimtestation Deep Space 9 en de ionenpropulsiemotoren die de Star Trek ruimteschepen al hadden in de jaren zestig zijn nu dankzij de NASA geen fictie meer. De in de jaren zeventig revolutionair ogende platte computerschermen van de Enterprise hebben inmiddels als laptop hun weg gevonden naar de consument. En de mysterieuze zwarte doosjes waar Captain Kirk en zijn bemanning onderling mee communiceerden, kennen we nu als GSM. Bezitters van mobieltjes zullen dan ook niet tussen verklede Trekkies uit de toon vallen op de conventie in Nieuwegein. Zolang ze hun boodschap maar afsluiten met een overtuigend `Beam me up, Scotty!'

Star Trek Fanclub Dag, 13 mei vanaf 13u in De Blokhoeve, Blokhoeve 1, Nieuwegein (030-6047710). Kaarten aan de zaal: leden ƒ25, niet-leden ƒ50. Inl. 06-23129763 / 06-55907543 of www.tfd.nl.

    • Edo Dijksterhuis