Tam ritueel bij Koninklijke Olie

Greenpeace was gisteren met zestig actievoerders naar de vergadering voor aandeelhouders van Koninklijke Olie/ Shell gekomen om vragen te stellen over zonne-energie. De discussie mocht 23 minuten duren.

Het werd een tamelijk tam hoofdstuk in de continuing story van de actiegroep en de oliegigant. Twee oude bekenden voerden een ritueel op waarvan de afloop al vaststond. Koninklijke Olie/ Shell heeft immers sinds de Brent-Sparaffaire besloten om nooit meer actievoerders met waterkanonnen van een boorplatform te spuiten. En ook Greenpeace probeerde zich zo goed mogelijk aan de regels van het spel te houden.

De verrassing bij de aandeelhoudersvergadering van Koninklijke Olie, de Nederlandse houdstermaatschappij van de Shell Groep, kwam gisteren dan ook niet van Greenpeace, maar van een groep demonstranten uit Soedan. Lichte paniek bij Shell, want de oliemaatschappij doet niets in Soedan, een Afrikaans land waar een burgeroorlog wordt gefinancierd met oliedollars. De recente opwinding rond Soedan ging vooral over een Canadees olieconcern dat er samenwerkt met een Chinese en een Maleisische maatschappij en is bestraft met Amerikaanse sancties. De actie voor het Circustheater in Scheveningen, waar de aandeelhouders vergaderden, was dan ook niet zozeer gericht tegen Shell als wel tegen de oliedollars in het algemeen.

De Soedanezen stonden voor de deur, Greenpeace mocht naar binnen. De actiegroep had voor 250.000 euro (550.000 gulden) aandelen gekocht – een pakket dat vanochtend weer van de hand is gedaan – en kreeg van enige tientallen andere aandeelhouders volmacht om vragen te stellen over zonne-energie. Greenpeace wil dat Shell voor 1 miljard gulden een fabriek voor zonnepanelen neerzet. Met die schaalvergroting kan de prijs dalen en zal de vraag toenemen. De vertegenwoordigers van Greenpeace hadden zich voor de vergadering in het pak gehesen en een stropdas omgeknoopt, al bleef het verschil zichtbaar tussen het zwarte katoen van de meeste Greenpeace-colbertjes en de soepel vallende pakken van de gemiddelde Shell-directeur en -aandeelhouder. Na de twintig minuten durende openingsspeech van topman Maarten van den Bergh kwam de eerste gelegenheid voor vragen. Achter alle zes microfoons stonden meteen vertegenwoordigers van Greenpeace.

Microfoon één wilde weten of Shell bereid was die 1 miljard gulden te investeren. President-commissaris Lo van Wachem, voorzitter van de vergadering, stelde direct een wedervraag. ,,Ik kan me voorstellen'', zei hij, ,,dat er additionele vragen zijn over dit onderwerp zonne-energie. Ik wil de aandeelhouders verzoeken om die nu te stellen, alvorens ik de heer Van der Veer de gelegenheid geef antwoord te geven.''

Op zes vragen volgde een uiteenzetting van een kwartier door Jeroen van der Veer, bij het energieconcern verantwoordelijk voor duurzame energie. Shell doet al veel in zonne-energie, zei hij, en wil best meer doen, maar een schaalvergroting met een factor vijftig is onverantwoord en zou ook te vroeg komen. ,,Een fabriek neerzetten zonder dat er een markt is, is het paard achter de wagen spannen.'' Hij kreeg een applausje van de vergadering.

Van Wachem stond nog twee vervolgvragen toe voor hij het onderwerp zonne-energie, na 23 minuten, afsloot. De actievoeders hadden afgesproken om niet de orde te verstoren en verlieten demonstratief de zaal.

De volgende vraagsteller was een vertegenwoordiger de Vereniging Effectenbezitters, de stem van de particuliere belegger. De VEB wil zich nog wel eens als een actiegroep gedragen, maar sloeg gisteren een heel andere toon aan. ,,Om te beginnen wil ik u feliciteren met de voortreffelijke resultaten die u heeft behaald ...''

DOSSIERwww.nrc.nl