Nasdaq slaat zijn vleugels uit in Noord-Amerika

De Amerikaanse Nasdaq, 's werelds grootste elektronische effectenhandel, wil wereldwijd zijn vleugels uitslaan. Binnenkort bindt Nasdaq Canada de strijd aan met de concurrentie.

Onder de bijnaam `Nasdaq Noord' heeft de Amerikaanse Nasdaq-effectenbeurs in Montréal een nieuwe stap gezet op weg naar een wereldwijd, elektronisch, 24-uur-per-dag handelsnetwerk. Deze zomer opent de Nasdaq – 's werelds grootse elektronische effectenhandel, die de laatste jaren dankzij zijn specialisatie in computer- en internetbedrijven explosief groeide – een elektronisch beursfiliaal in deze Canadese stad; een nieuwe instelling die direct zal concurreren met bestaande Canadese effectenbeurzen.

Nasdaq Canada, zoals de Canadese afdeling formeel zal heten, wordt de eerste buitenlandse tak van de elektronische beurs. Frank Zarb, president-directeur van de Nasdaq, heeft de ambitie om door middel van allianties met andere beurzen, van zijn instantie een netwerk te maken waar de hele wereld investeert, fondsen werft en aandelen verhandelt. De overeenkomst met de regering van de Canadese deelstaat Québec dient in dat verband als opwarmer voor toekomstige samenwerking van de Nasdaq met beurzen in Azië en Europa.

Volgens het akkoord zal het Canadese Nasdaq in drie stadia worden gevormd. Eerst krijgen effectenhandelaren in Montréal die al lid zijn van de Nasdaq de beschikking over Nasdaq-terminals voor handel in Nasdaq-noteringen in Amerikaanse dollars, zoals ze die nu voeren via Amerikaanse makelaars. In de tweede fase, gepland voor begin volgend jaar, wordt een Canadese markt geschapen binnen het Nasdaq-handelssysteem, zodat Canadese fondsen kunnen worden verhandeld in binnen- en buitenland. Het derde stadium moet leiden tot integratie van de Canadese markt in het wereldwijde netwerk, dat ook een Nasdaq Japan en naar verwachting Hongkong en Europese beurzen zal omvatten.

Volgens Zarb was Canada een voor de hand liggende keus als vestigingsplaats voor de eerste buitenlandse tak van Nasdaq. ,,Canada heeft op dit moment 128 noteringen aan de Nasdaq, meer dan welk ander land buiten de VS ook,'' verklaarde hij. ,,Deze overeenkomst zal ons alleen maar dichter bij elkaar brengen.'' Bernard Landry, minister van Financiën van Québec, beklemtoonde de voordelen voor Canadese bedrijven. ,,Onze economie heeft behoefte aan een enorm kapitaalreservoir, groter dan in Canada beschikbaar is,'' aldus Landry. De Canadese kapitaalmarkt vertegenwoordigt twee procent van de wereldmarkt.

Waarnemers geloven dat het Canadese Nasdaq een grote concurrent kan worden voor de Toronto Stock Exchange (TSE), veruit de grootste effectenbeurs in Canada en de derde in Noord-Amerika, na de New York Stock Exchange (NYSE) en de Nasdaq. ,,Als Nasdaq Canada zo winstgevend en populair wordt als ik denk dat het kan worden,'' aldus Fred Ketchen van Scotia Capital in Toronto, ,,dan nemen ze zo veel mogelijk noteringen, van zowel nieuwe als gevestigde ondernemingen die al genoteerd staan op andere beurzen.''

De potentiële aantrekkingskracht van Nasdaq Canada zit hem vooral in het feit dat een groot aantal Canadese bedrijven een notering heeft aan zowel de TSE als aan de Nasdaq in New York. Met ingang van de tweede fase van Nasdaq Canada zal dat een overbodige luxe zijn. Dan Sullivan, voorzitter van de TSE, houdt dan ook rekening met een mogelijke ,,uitloop van Canadese bedrijven naar de Nasdaq,'' die vitale toegang biedt tot Amerikaans kapitaal.

Wat Toronto betreft is dat een nieuwe bedreiging voor de gefragmenteerde kapitaalmarkt binnen Canada – een vooruitzicht dat des te opmerkelijker is omdat de bestaande Canadese effectenbeurzen net een taakverdeling hebben voltooid die vorig jaar werd overeengekomen. Aandelenhandel in alle grote fondsen werd geconcentreerd in Toronto; de bestaande beurs van Montréal stond haar resterende handel in grote aandelen volledig af en kreeg in ruil daarvoor een monopolie op de optiehandel.

De regering van het Franstalige Québec, die streeft naar onafhankelijkheid, was niet gelukkig met het verdwijnen van de grote fondsen, zoals dat van vliegtuigbouwer Bombardier. Maar de separatisten gingen akkoord onder druk van het Engelstalige zakenleven, dat aandrong op een meer gestroomlijnde Canadese kapitaalmarkt.

Nasdaq Canada was volgens minister Landry echter de troefkaart die zijn regering achter de hand hield om de aandelenhandel toch terug te krijgen in Montréal – zij het dan in een alliantie met een Amerikaanse beurs. Door de rode loper uit te rollen voor de Nasdaq (met fiscale voordelen), scoorden de separatisten een primeur die ze ,,goed voor Québec en goed voor Canada'' noemen.

Maar Ernie Eves, minister van Financiën van de Engelstalige deelstaat Ontario, relativeerde het akkoord, omdat de effectenhandel in toenemende mate via het internet verloopt en de vestigingsplaats van de beurs dus minder relevant wordt.

Toch heeft het akkoord tot grote nervositeit geleid bij de TSE. De TSE heeft besprekingen gevoerd met de Nasdaq over een alliantie, maar die zijn op niets uitgelopen - naar verluidt omdat de TSE toegang eist tot Amerikaanse makelaars. Volgens beurspresident Barbara Stymiest behoort een akkoord toch nog tot de mogelijkheden. Ook wordt gespeculeerd over een tegenzet van de TSE in de vorm van een alliantie met de NYSE. Als landelijke hoofdbeurzen in traditionele effecten zouden zij goed bij elkaar passen.

    • Frank Kuin