Mannelijk schoon in de jaren vijftig

Helemaal naakt, op een padvindershoed, een poedel en afwasbare slip na, zo ongeveer zagen de gespierde, goudgebronsde en geoliede jongensmodellen eruit die fotograaf Bob Mizer in de jaren vijftig portretteerde voor zijn body builder-tijdschrift Physique Pictorial. De Canadese filmmaker Thom Fitzgerald, die in 1997 debuteerde met het wrange familiedrama The Hanging Garden, reconstrueerde Mizers leven in een overvolle, deels gedramatiseerde, deels documentaire film. Beefcake laat zich nog het beste bekijken als een van de catalogi die Mizer ten behoeve van zijn body builder-agentschap `The Athletic Model Guild' uitgaf. De film puilt uit van de nostalgische pastelplaatjes van spierbundels met wespentailles. Een heerlijke wereld vol billen, biceps en fluorescerend blauwe slaapkamerogen voor homoseksuelen en hun vriendinnetjes.

En net zoals Mizer zijn foto's markeerde met gecodeerde aanwijzingen over de seksuele geaardheid en voorkeuren van zijn modellen, zo voorziet Fitzgerald zijn film voor de goede verstaander van een kritische subtekst. Want Mizer was niet alleen de, inmiddels tot cultfiguur uitgegroeide, eerste commerciële fotograaf van mannelijk naakt, die in zijn achtertuin een eeuwigdurend vakantiekamp voor zijn modellen inrichtte, waar ze konden zonnebaden en gewichtheffen, maar stond middenin het McCarthy-tijdperk ook terecht wegens het seksueel uitbaten van zijn protégées. In hoeverre dit werd gemotiveerd door seksuele schijnheiligheid of dat Mizer (in de film een aimabele, geremde homoseksueel) er echt een jongensbordeel op nahield, laat Fitzgerald in het midden, net alsof hij zijn pas ontdekte held niet meteen weer wil onttronen.

Beefcake wil graag een film zijn over geheimen en tolerantie, de vraag of Mizers foto's kunst zijn en of kunst ooit iemand kwaad heeft gedaan. Tegelijkertijd wilde Fitzgerald een nostalgisch tijdsbeeld oproepen, en ook nog eens de feiten rondom `The Athletic Model Guild' boven tafel krijgen. Voor dat laatste liet hij aan de hand van de processtukken rechtbankscènes naspelen, interviewde hij collega-naaktfotografen als Russ Warner en Dave Martin, body builder-goeroe Jack Lalane en voormalige modellen Jim Lassiter en Joe d'Allesandro (zelf dankzij Andy Warhol een cultfiguur geworden). Voor al die ambities was anderhalf uur niet genoeg, waardoor Beefcake als te rijkelijk gevuld stuk vruchtentaart uit elkaar valt.

Beefcake. Regie: Thom Fitzgerald. Met: Daniel MacIvor, Josh Peace, Carroll Godsman, Jonathan Torrens, Jack Lalane, Joe d'Allesandro. In: Rialto, Amsterdam; Haags Filmhuis, Amsterdam; Lantaren/Venster, Rotterdam.

    • Dana Linssen