Geknoei bij bouw Schipholtunnel

Aannemers van de Schipholspoortunnel hebben minstens 80 miljoen gulden te veel subsidie ontvangen door de overheid bewust verkeerd te informeren over de kosten van het megaproject. Van de te veel verstrekte subsidie waren vooraanstaande NS-personeelsleden op de hoogte.

De NS was opdrachtgever van de tunnel, die een uitbreiding is van de bestaande met een aantal sporen. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft de tunnel met een half miljard gulden gesubsidieerd. De aannemers schreven de winst onder meer weg met valse facturen.

Minister Netelenbos (Verkeer) heeft gisteren in een brief aan de NS-directie geëist dat de NS uiterlijk in juni laat weten hoe het spoorbedrijf de te veel betaalde subsidie denkt terug te betalen, bevestigt een woordvoerder van de minister. Dit is volgens haar een hoogst ongebruikelijke stap.

In de brief rekent Netelenbos voor dat de twee aannemers (NS-dochter Strukton en HBW, onderdeel van de beursgenoteerde Hollandsche Beton Groep) een winst van 94,9 miljoen gulden op het project boekten, 18,9 procent van de aanneemsom. Volgens Netelenbos was een rendement van circa 2,5 procent afgesproken, een normale marge in de aannemerij bij ondershandse aanbesteding.

De aannemers en NS hielden de overheid onwetend dat ze met onder meer efficiencywinsten en inkoopkortingen een ,,naar verhouding bovenmatige'' winst boekten, aldus Netelenbos.

Een deel van die winsten lieten de aannemers via valse facturen vroegtijdig ten goede komen van hun jaarresultaten. Volgens de minister waren ,,vooraanstaande NS-personeelsleden'' bekend met deze gang van zaken.

In 1995 heeft Verkeer en Waterstaat voor onder meer de tunnelaanleg (in 1989 begonnen en pas onlangs afgerond) nog 130 miljoen gulden extra subsidie verstrekt omdat NS-directeur Den Besten klaagde over tegenvallers. Op dat moment brachten de aannemers met medeweten van de NS echter al te hoge kosten in rekening, aldus de minister.

Directeur J. Rossing van HBW heeft anderhalf jaar geleden in een vertrouwelijk gesprek met screeningsonderzoekers van de gemeente Amsterdam reeds bevestigd dat zijn bedrijf inzake dit project valse facturen heeft geschreven, aldus een niet gepubliceerd verslag. Hij zegt hierin dat dit gebeurde omdat collega-aannemer Strukton bij moederbedrijf NS de cijfers wilde ,,opfleuren'' en noemt de gefingeerde rekeningen achteraf ,,onaanvaardbaar''. Publiekelijk hebben de aannemers de valse facturen steeds ontkend, terwijl NS zei van niets te weten. Thans weigeren zowel NS als de aannemers commentaar.

Justitie in Haarlem verricht onder leiding van officier van justitie H. Beune al anderhalf jaar onderzoek naar valsheid in geschrifte door de betrokken aannemers. Het onderzoek wordt in juli afgerond, aldus het Haarlemse parket.

De opdracht voor de tunnel is destijds verleend door toenmalig minister Kroes. De NS heeft de bouw ondershands aanbesteed.

Achtergrond: pagina 19

    • Tom-Jan Meeus