Duits leger eert verzetsheld

Voor het eerst heeft een Duitse kazerne, die naar een generaal uit Hitlers Wehrmacht was genoemd, de naam van een holocaust-martelaar gekregen. Minister van Defensie Rudolf Scharping (SPD) gaf de Rüdel-kazerne in Rendsburg, vlakbij Hamburg, de naam van Anton Schmid – een soldaat uit de Wehrmacht die in verzet kwam, honderden joden redde en in 1942 door de nazi's werd geëxecuteerd.

Scharping zei dat nog maar recent werd ontdekt dat Günther Rüdel, generaal-overste in de Wehrmacht, als rechter bij het Volksgerichtshof een rol had gespeeld bij de terdoodveroordeling van duizenden mensen na de mislukte aanslag op Hitler in juli 1944. De Amerikaanse historicus Fritz Stern, die bij de ceremonie in Rendsburg aanwezig was, noemde het een ,,historische gebeurtenis'' dat een militaire instelling nu de naam kreeg van een eenvoudige soldaat die in verzet kwam.

Anton Schmid, een Oostenrijker die na de Anschluss van 1938 bij het Duitse leger kwam, werd in 1941 ingezet in Wilna (Vilnius) in Litouwen. Daar hoorde Schmid van de massamoorden in het joodse getto. In een brief aan zijn vrouw schreef hij: ,,Hier waren zeer vele joden, die door Litouwse militairen werden samengedreven en op een weide buiten de stad werden doodgeschoten, zeker 2.000 tot 3.000 mensen. De kinderen werden aan bomen vastgebonden''.

Schmid besloot de slachtoffers te helpen. Toen de joodse schrijver Purper hem vroeg of hij zijn leven niet lichtzinning op het spel zette, zei Schmid: ,,Creperen moet iedereen. Als ik kan kiezen of ik als moordenaar of helper moet creperen, dan verkies ik de dood als helper.''

Scharping deed een beroep op de soldaten de namen van hun kazernes kritisch tegen het licht te houden. Bondskanselier Gerhard Schröder noemde deze week 8 mei (einde Tweede Wereldoorlog) ,,een dag van bevrijding van de nationaal-socialistische heerschappij, van volkenmoord en van de wreedheden van de oorlog.'' Niemand kan de huidige jeugd daarvoor verantwoordelijk stellen, zei Schröder. Maar uit racisme en volkenmoord dienen wel lessen getrokken te worden voor de toekomst.

    • Michèle de Waard