`Godslasterlijke' roman mikpunt protest in Egypte

In de Egyptische hoofdstad Kairo is het gisteren tot laat in de avond onrustig gebleven na felle studentenprotesten eerder op de dag en ook zondag tegen de uitgave van een boek dat door de duizenden betogers als godslasterlijk werd gebrandmerkt. Meer dan 50 studenten liepen verwondingen op; ruim 100 werden gearresteerd. Bij de gezaghebbende islamitische Azhar-universiteit, waar de demonstranten vandaan kwamen, was de politie vanochtend opvallend aanwezig.

Mikpunt is de roman `Een Feestmaal van Zeewier' van de beroemde Syrische schrijver Haidar Haidar. Het boek werd oorspronkelijk in 1983 in Beiroet gepubliceerd. Twee maanden geleden werd het op gezag van het ministerie van Cultuur in Egypte gepubliceerd in het kader van een serie herdrukken van beroemde Arabische romans. Het boek gaat over twee linkse intellectuelen die Irak eind jaren zeventig ontvluchtten en die de politieke onderdrukking in de Arabische wereld aan dictaturen en conservatieven wijten.

De moslim-fundamentalistische krant Al-Shaab lanceerde de campagne tegen het boek, dat God en de profeet Mohammed zou belasteren. Daartoe drukte de krant zorgvuldig geselecteerde passages uit de roman af, waarin God bij voorbeeld wordt beschreven als een mislukte kunstenaar en Mohammed als ,,een man van vele huwelijken''. De studenten van de Azhar-universiteit namen de campagne vervolgens over. Gisteren door internationale persbureaus geïnterviewde betogers hadden overigens het boek niet gelezen.

De studenten eisen het ontslag van minister van Cultuur Farouk Hosni, wiens positie in deze affaire met de dag verandert. Eerst zei hij dat het boek was teruggetrokken en dat werd onderzocht wie voor de publicatie verantwoordelijk was. Maar zaterdag meende hij tegenover het Egyptische persbureau MENA dat de roman doelwit was van ,,intellectueel terrorisme'' en dat de critici ,,boven alles een politiek doel hadden''. Volgens hem was het boek nog wel degelijk te verkrijgen. Vandaag echter verzekerde hij tegenover de krant Al-Ahram dat het niet te koop is.

De schrijver zelf zei gisteren dat de betogers ,,hun monopolie op interpretatie van de islam proberen op te leggen''. Volgens hem willen ze op die manier ,,een totalitair cultureel systeem opleggen nadat ze hun politieke strijd hebben verloren''.