Soedans ex-sterke man is nu al zijn politieke functies kwijt

De Soedanese president, Omar al-Bashir, heeft zijn aartsrivaal Hassan al-Turabi het afgelopen weekeinde geschorst als secretaris-generaal van de regerende Nationale Congrespartij en hem daarmee zijn laatste officiële functie ontnomen. Turabi, die tot voor kort gold als ideoloog van het moslim-fundamentalistische regime en als sterke man achter de schermen, zei later dat de maatregel ongrondwettig was en zwoer politiek actief te blijven. Meer dan 1.000 aanhangers verzamelden zich gisteren bij zijn woning in Khartoum en scandeerden leuzen tegen president Bashir. ,,We zijn op straat voor een goddelijke zaak'', riepen ze ook.

Voor de staatstelevisie beschuldigde Bashir Turabi – met wie hij sinds een half jaar in een felle machtsstrijd is verwikkeld – ervan zijn presidentschap en de regeringspartij te ondermijnen. Hij zei dat hij geen keus had dan Turabi en diens aanhangers alle politieke activiteit te verbieden. Hij sprak van ,,rode lijnen'' die overschreden waren, maar gaf geen details.

Turabi was naar wordt aangenomen het brein achter de staatsgreep van 1989 die Bashir aan de macht bracht. De president werd sindsdien gezien als niet veel meer dan als uitvoerder van Turabi's plannen. Maar vorig jaar ging Turabi een stap te ver toen hij als parlementsvoorzitter wetgeving voorbereidde om het presidentschap formeel verder uit te kleden. Bashir verzekerde zich van voldoende steun in het Nationaal Congres, riep de noodtoestand uit en schortte het parlement op.

Turabi geniet nog steeds veel gezag in Soedan als religieus leider, en hij wordt wijd en zijd gezien als een sluwe vos die het niet gauw opgeeft. Zijn probleem is echter dat zijn woorden nog maar een gering bereik hebben nu het parlement en de regeringspartij hem als platform zijn ontnomen en hij niet meer in de officiële Soedanese media wordt geciteerd. Zaterdag nam de politie ook de edities van een pro-Turabi krant en drie onafhankelijke bladen in beslag die een commentaar hadden gepubliceerd op Bashirs maatregel tegen Turabi.

Verscheidene Arabische landen hebben hun betrekkingen met Soedan aangehaald sinds Turabi is gemarginaliseerd. Overigens heeft een en ander weinig veranderd aan de fundamentalistische oriëntatie van het regime.