Ook een schaakcomputer zit niet stil

Jeroen Piket, de eerste die in het Nederlands schaakkampioenschap tegen computer Fritz SSS* moest uitkomen, begon met een slappe zet die hij zelden of nooit tegen een mens heeft gespeeld. De mens heeft geleerd dat hij alles wat schaken interessant maakt – aanval, avontuur en onzekerheid – tegen een computer het best kan vergeten. Niets bijzonders doen en remise in handen houden is het recept om van de computer te winnen. Makkelijk is het niet, want het gaat tegen het instinct van de menselijke schaker in. En de computer zit ook niet stil en probeert de ketenen te verbreken.

Zoals zovelen voor hem ontspoorde Piket op de rechte weg van de saaiheid. Fritz kreeg het initiatief en gevaarlijke aanvalskansen. Piket was in verschrikkelijke tijdnood, de computer had alle tijd.

Een mens had op dat moment een half uur uitgetrokken om alles te berekenen en de beslissende klap uit te delen. Zo flexibel is de computer nog niet, dat hij het beslissende moment in de partij herkent. Piket hield zich nog net staande.

Programmeur Frans Morsch was terecht tevreden over zijn kind Fritz SSS*. Tegen de beste speler van het toernooi had het met zwart remise gemaakt, en de enige die kansen op winst had gehad was de computer.

Het was bijna onvermijdelijk dat alle aandacht ging naar de strijd tussen mens en machine, maar de partijen tussen de mensen onderling waren leerzamer en interessanter.

Loek van Wely won gisteren soepel van Herman Grooten, die een zeer speculatief pionoffer in de opening niet durfde aan te nemen en toen achter elkaar weggespeeld werd. Paul van der Sterren, van wie je zou kunnen zeggen dat hij het kampioenschap met een nul begonnen was omdat hij niet tegen de computer zal spelen, maakte het zonder veel inspanning goed doordat Erik van den Doel met wit al na luttele zetten slechter kwam te staan en vervolgens door een blunder nog een paar pionnen verloor.

De beste partij van de dag speelde de nieuwe Nederlander Sergej Tiviakov tegen Friso Nijboer. Omsingeling op de damevleugel, winst van een pion, daarna keurige techniek. Het was een partij voor de leerboekjes.

Wit Piket-zwart Fritz

1. g2-g3 e7-e5 2. Lf1-g2 d7-d5 3. d2-d3 Pg8-f6 4. Pg1-f3 Pb8-c6 5. 0-0 Lf8-e7 6. c2-c3 a7-a5 7. Dd1-c2 0-0 8. e2-e4 d5xe4 9. d3xe4 Lc8-e6 10. Tf1-d1 Dd8-e8 11. Lc1-g5 Ta8-d8 12. Pb1-d2 Pf6-d7 13. Lg2-f1 Le7xg5 14. Pf3xg5 Le6-g4 15. Pg5-f3 De8-e7 16. h2-h3 Lg4-e6 17. Pd2-c4 De7-f6 18. Pf3-d2 Df6-h6 19. h3-h4 f7-f5 20. e4xf5 Le6xf5 21. Lf1-d3 Lf5xd3 22. Dc2xd3 Dh6-h5 23. Pc4-e3 Kg8-h8 24. Dd3-c2 Pd7-c5 25. Pd2-b3 Td8xd1+ 26. Ta1xd1 Pc5-e6 27. Td1-d5 Dh5-f7 28. Dc2-e2 b7-b6 29. Td5-d1 a5-a4 30. Pb3-d2 Pe6-c5 31. Pd2-c4 e5-e4 32. Td1-d5 Pc6-e7 33. Td5-d4 Kh8-g8 34. a2-a3 Df7-e8 35. Pc4-e5 Pe7-c8 36. Pe5-c4 b6-b5 37. Pc4-d2 Pc8-d6 38. Td4-d5 Pc5-d3

Penibele stelling voor wit. Piket nog een paar seconden bedenktijd, het Beest heeft ruim tijd. Het is een wonder dat het goed afloopt voor wit. 39. Pd2xe4 Pd3-c1 40. De2-c2 Pd6xe4 41. Dc2xc1 Pe4xf2 42. Td5-f5 Tf8xf5 43. Pe3xf5 Pf2-g4 44. Dc1-d2 h7-h5 45. Pf5-d4 c7-c5 46. Pd4-f3 De8-e3+ 47. Kg1-g2 De3-e4 48. Dd2-e1 De4xe1 49. Pf3xe1 Pg4-e5 Remise op voorstel van programmeur Frans Morsch. Wel gerechtvaardigd, al is het nog steeds wit die zich verdedigen moet.

    • Hans Ree