`KPN blijft mooie brok'

KPN ziet met het mislukken van de fusie met Telefónica een belangrijke kans aan zich voorbij gaan om enige mate van zelfstandigheid te behouden. Een overname door een veel groter bedrijf ligt nu veel meer voor de hand.

Het telecomconcern KPN is na de vrijdag mislukte fusie met het Spaanse Telefónica weer volop in gesprek met andere mogelijke partners. Maar veel mogelijkheden om op basis van gelijkwaardigheid te fuseren, zijn er niet meer. Een overname van KPN is na het avontuur met Telefónica weer een kansrijk scenario geworden.

Het is overigens maar de vraag of de deal met Telefónica gelijkwaardig zou zijn geweest. KPN zou 40 procent van de zeggenschap hebben gekregen tegenover 60 procent voor de Spanjaarden. Maar toch: KPN zou belangrijke bestuurlijke sleutelposities krijgen in het nieuwe bedrijf en ook de naam KPN zou blijven voortbestaan in door de partijen bedachte `KPN Telefónica Group'.

Met het afketsen van de fusie is de kans verkeken op een combinatie waarbinnen KPN enige mate van zelfstandigheid kan behouden, betoogt analist Peter Wortel van zakenbank Amstgeld. ,,Terwijl KPN zelfstandigheid hoog in het vaandel heeft staan'', zegt Wortel. Een blik op het Europese spelersveld doet het ergste vrezen. British Telecom, France Telecom, Telecom Italia en Deutsche Telekom. Ze zijn allemaaleen maatje groter dan KPN.

KPN kan dit omzeilen door de weg te bewandelen van de ,,gestage uitbreiding''. Het zou kunnen gaan jagen op kleine telecombedrijven in Oost-Europa, een nog redelijk onontgonnen gebied waar de privatisering van staatsbedrijven langzaamaan op gang komt. In dat scenario is KPN verzekerd van zelfstandigheid, maar het is tevens de ,,minst leuke'' optie, zegt Wortel. ,,De echte groei zit niet in Oost-Europa.'' Langzaam uitbreiden is bovendien gecompliceerd.

KPN kan ook fuseren met bijvoorbeeld Swiss Telecom (Swisscom) of Telia uit Zweden, net als Telefónica oude bekenden uit de alliantie Unisource. ,,Dat zijn gelijkwaardige partners die qua cultuur dichtbij KPN staan'', zegt Wortel. Maar het is nog maar zeer de vraag of KPN in dat geval voldoende omvang heeft om, zoals het nastreeft, de `derde speler van Europa' te worden.

De kritische factor voor KPN is tijd. Het bedrijf heeft zijn zinnen op het Britse mobiele-belbedrijf Orange gezet en wil bovendien meedoen aan de veilingen, aanstaande zomer, in Nederland en Duitsland voor UMTS (de frequenties die internet op de mobiele telefoon mogelijk maken). De concurrentie is moordend en stuwt de prijzen steeds verder omhoog. Er is kortom geen tijd voor `gestage uitbreiding'.

De Britse analist Tim Hirst van zakenbank Salomon Smith Barney denkt dat KPN zich ondanks de tijdsdruk geen zorgen hoeft te maken. ,,Als ze goed hun werk blijven doen, zullen ze aantrekkelijk blijven.'' Voor een overname, welteverstaan.

Wat maakt KPN zo aantrekkelijk? KPN heeft een goede Europese footprint, zegt Hirst. ,,Neem Deutsche Telekom. Dat is heel groot, maar eigenlijk alleen in Duitsland. Bovendien is het moeilijk te kopen, want heel duur. KPN is actief in verschillende Europese landen en is ook nog eens een consumeerbare brok.''

KPN is vrijwel zeker in gesprek met grote jongens als Deutsche Telekom en France Telecom, zegt Wortel. Voormalige KPN-topman Wim Dik heeft France Telecom wel eens omschreven als bureaucratisch en log, maar zijn opvolger Paul Smits heeft laten weten de Fransen zeer serieus te nemen. Intussen zit Smits ook om de tafel met het Japanse mobiele-belbedrijf NTT DoCoMo. Dat gesprek gaat over samenwerking. Naar verluidt over het samen kopen van Orange. Prijs: 125 miljard gulden.

Ook de Amerikaanse partner BellSouth, met wiens hulp vorig jaar het Duitse E-plus werd gekocht, komt weer om de hoek kijken. Een overname door de Amerikanen geldt al langer als mogelijkheid. Zeker lijkt dat Smits voor de aankoop van Orange en UMTS-frequenties een beroep zal doen op zijn rijke Amerikaanse vrienden. Als KPN tegen die tijd nog zelfstandig is.

    • Stéphane Alonso