Financieel vangnet voor landen Azië

Asean, de organisatie van tien Zuidoost-Aziatische landen, gaat samen met Japan, Zuid-Korea en China een fonds oprichten waaruit de aangesloten landen kunnen putten als hun munt in gevaar komt.

Dit hebben de ministers van Financiën van de dertien landen gisteren bekendgemaakt tijdens de jaarvergadering van de Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB).

Het fonds en de afspraken die daaromtrent zijn gemaakt moeten voorkomen dat de regio in een zelfde financiële crisis terechtkomt als in 1997 en 1998. Toen kelderde de koers van de Thaise baht, die onder andere de Indonesische rupiah, de Koraanse won, de Filippijnse peso en de Maleisische ringgit in zijn val meenam. De oorzaak van de financiële crisis, die uitliep op een economische, werd achteraf gevonden in de grote economische onderlinge afhankelijkheid van de Zuidoost-Aziatische landen.

De Asean-landen gaan de komende tijd met elkaar en Japan, Zuid-Korea en China afspraken maken over hoe ze elkaar te hulp kunnen schieten als een munt onder vuur komt te liggen van bijvoorbeeld speculanten. Het plan is de centrale banken van de betrokken landen een zekere toegang te geven tot elkaars reserves, waaruit ze leningen kunnen financieren. Ook willen de landen afspraken maken voor het kopen en verkopen van elkaars munt, om zo ongewenste koersverschillen- en fluctuaties te temperen of tegen te gaan.

Vooral de Japanse minister van Financiën deed zijn uiterste best om bij de presentatie van het plan de indruk weg te nemen dat er nu een zogenoemd AMF, een Aziatisch Monetair Fonds, aankomt. Op het hoogtepunt van de crisis stelde Japan voor zo'n fonds op te richten, maar het werd hard teruggefloten door Europa en Amerika, die verwezen naar het Internationale Monetaire Fonds als de onafhankelijke instantie waar Aziatische landen in geval van nood konden aankloppen.

Het westen vreest een AMF omdat het een eerste stap zou kunnen zijn naar een concurrerend en ongewenst Aziatisch handelsblok. Maleisië is groot voorstander van zo'n blok, naar het model van de Europese Unie, en pleit daar al geruime tijd voor. Asean kondigde eerder aan dat het toe wil naar een economische unie zoals de Europese, compleet met eenheidsmunt.

De plannen om de monetaire Aziatische banden aan te halen, vallen samen met getemperd optimisme over de vooruitzichten van de Aziatische economie en groei daarvan. Dit is vooral te wijten aan het lage tempo waarin de tekortkomingen worden aangepakt in de financiële instituties. Het gebrekkig functionerende financiële systeem heeft de crisis verergerd, maar nu de economische groei terug is op het niveau van voor de crisis wordt de noodzaak van financiële hervormingen niet meer zo ingezien. Vergeten wordt daarbij dat deze groeicijfers van een aanzienlijk lager niveau komen dan bijvoorbeeld in 1996 het geval was.

Bij het slot van de ADB-conferentie vanmorgen hebben de bestuurders besloten te onderzoeken of de financiële mogelijkheden van de ontwikkelingsbank met behulp van een kapitaalinjectie moeten worden uitgebreid. De meeste van de 58 leden staan achter dat onderzoek. De VS wezen het echter af, met als argument dat de bank om haar kosten in de hand te houden beter selectiever kan worden bij het verstrekken van leningen.

De ADB-leden hebben verder aangedrongen op herziening van de operationele prioriteiten, om een nieuwe impuls te geven aan het voornaamste doel van de ADB: het verbeteren van sociaal-economische omstandigheden ter bestrijding van armoede.