VORMING 2

In zijn artikel `Niet slimmer maar wijzer' (W&O, 22 april) pleit Frits van Oostrom voor meer algemene vorming van universitaire studenten. Ons voorbeeld zou het core curriculum van Harvard moeten zijn. Tegelijkertijd vindt Van Oostrom echter dat de Nederlandse universiteiten vooral allemaal gelijk moeten blijven, dat wil zeggen vrij middelmatig en onvergelijkbaar met Harvard. Dat lijkt mij een paradoxaal recept.

De Harvard-cultuur is gebaseerd op selectie. Harvard selecteert de één procent beste studenten en de één procent beste hoogleraren van Amerika. Uiteraard zitten er getalenteerde sprekers onder die hooggeleerde zwaargewichten. Uiteraard is de intellectuele belangstelling en spankracht van die geselecteerde groep studenten groot genoeg om het onderwijs van die charismatische topfiguren rendabel te maken.

In Nederland studeert 18 procent van de 18- tot 25-jarigen aan een universiteit en die 18 procent wordt gelijkmatig over alle universiteiten gespreid. Daar zit een grote fractie bij met intellectuele capaciteit en belangstelling, die ternauwernood voldoende zou zijn voor een HBO-opleiding. Het lijkt mij een illusie dat je aan een dergelijke groep studenten een Harvard core curriculum zou kunnen slijten. Het lijkt mij ook een illusie dat de huidige Nederlandse universiteiten allemaal zo'n core curriculum zouden kunnen produceren. Het schaarse Nederlandse talent is over een groot aantal universiteiten verspreid en die mensen zijn al overbelast met onderwijs en administratieve taken.

Wat Van Oostrom wil kan alleen met meer selectie en meer geld. Dat is ook de mening van een echte Harvard-hoogleraar, Hidde Ploegh, aan wie ik het stuk van Van Oostrom heb opgestuurd: `Het is heel eenvoudig voor Van Oostrom om zich te laten enthousiasmeren door een half jaartje Harvard en de kanonnen van het core curriculum, maar hij had bijvoorbeeld ook eens bij Boston University kunnen gaan kijken, waarachtig geen slechte school, maar geheel anders van ambiance en `tonus'. Nog een stapje verder naar beneden: North Eastern – daar had hij veel van een Nederlandse universiteit in herkend, denk ik.' Kortom, zonder selectie geen kwaliteit. Zonder differentiatie tussen universiteiten geen Nederlands Harvard.