Schone energie door afvalvergisting

Niet alle huisvuil hoeft te worden verbrand of gecomposteerd. Groningen beschikt over een vergistingsinstallatie.

Het nieuwste paradepaardje van het Nederlandse afvalbeleid staat in Groningen. Volgende week opent koningin Beatrix een hypermoderne vergistingsinstallatie bij het afvalscheidingsbedrijf Vagron, gevestigd aan de rand van de stad op wat een milieuboulevard is genoemd.

Vagron, een dochter van Essent en Grontmij, komt met de bouw van de vergister tegemoet aan de wens van de politiek om minder huishoudelijke afval te verbranden of te storten maar het afval waar mogelijk opnieuw te gebruiken. Van al het huishoudelijk afval en daarmee vergelijkbaar bedrijfsafval dat bij het bedrijf uit de provincie Groningen binnenkomt, in totaal 240.000 ton per jaar, pompt Vagron sinds kort een fors deel in vier enorme vergistingstanks, alwaar het in 18 dagen door bacteriën wordt afgebroken tot biogas. Het biogas wordt gebruikt voor het opwekken van warmte en elektriciteit. Een derde wordt gebruikt voor de eigen installatie en tweederde gaat het openbare elektriciteitsnet op, genoeg voor stroom aan 6.400 huishoudens.

De vergistingsinstallatie is de afgelopen twee jaar gebouwd en beproefd door HCG op basis van een Fins ontwerp. De installatie is ontworpen om de zogenoemde organische natte fractie uit het huishoudelijk afval te vergisten. Dit afval, een soort gft-afval dat niet als zodanig is gescheiden, maakt ongeveer 40 procent uit van de totale hoeveelheid huisvuil. Er compost van maken mag niet meer, daarvoor is het volgens de milieunormen niet schoon genoeg.

De kracht van de vergistingsinstallatie in Groningen, zeggen de ontwerpers van HCG, is dat deze is gekoppeld aan een scheidingsfabriek. Daardoor komt er tamelijk zuiver organisch materiaal in de vergistingstanks terecht, die daardoor minder gauw slijten en efficiënter kunnen werken. Voordat er aan de Groningse milieuboulevard sprake is van een organische natte fractie, heeft het aangeboden afval bij Vagron een uitgebreide bewerking ondergaan. Na binnenkomst zeven twee gigantische trommels het aangeboden huisvuil op grootte. Papier en kunststof worden eruit gezogen. Magneten verwijderen grof ijzer en blik om als homogene afvalstroom elders een nieuw leven te beginnen. De droge restfractie wordt samengeperst en afgevoerd naar de afvalverbrandingsinstallatie in Wijster.

De resterende organische natte fractie reist vervolgens over een 130 meter lange zwevende transportband naar de vergistingsinstallatie. Daar wordt het gewassen en van achtergebleven deeltjes zand, glas, steen, grind en aardewerk ontdaan, om vervolgens redelijk schoon het vergistingsproces in te gaan.

Nadat de bacteriën hun werk hebben gedaan, vloeit het biogas naar een soort reuzenballon, van waaruit het door een warmtekrachtinstallatie wordt omgezet in energie. Niet alles van de organische natte fractie kan worden vergist. Er blijft een digestaat over, 10 procent van de totale hoeveelheid aangeboden afval, dat voorlopig nog wordt verbrand en later wellicht nog wordt opgewerkt.

De vergistingsinstallatie kostte Vagron 55 miljoen gulden. Het tarief voor het aanbieden van afval is wel gestegen, maar nog steeds lager dan dat de afvalverbrandingsinstallatie in Wijster. Waar de installatie in Wijster 175 gulden per ton afval in rekening brengt, doet Vagron het de komende twintig jaar voor 150 gulden per ton.

Goed nieuws voor de burgers van de gemeenten in Groningen, zegt Vagron-directeur Tj. Biewenga. Behalve met een technische innovatie en met een techniek die hergebruik stimuleert, kun je dan ook gerust spreken van een sociale vergistingsinstallatie, aldus Vagron. Overigens mag uit het bestaan van een uitgebreide scheidingsfabriek à la Vagron niet de conclusie worden getrokken dat het scheiden van afval door huishoudens net zo goed kan worden afgeschaft; scheiden aan de bron is en blijft in de meeste gevallen het goedkoopst.

    • Arjen Schreuder