Minderhedendiscussie

In `Het heet een debat, het is een monoloog' (Z 22 april) hekelt hoogleraar Religie, Mensenrechten en Sociale Verandering, Gerrie ter Haar, terecht de recentelijk weer door Paul Scheffer op gang gebrachte minderhedendiscussie vanwege de verkrampte seculiere houding die veel deelnemers aan het debat aannemen.

Die mensen lijden aan een gebrek aan historisch besef, zegt zij in feite. En Ter Haar noemt de Verklaring van de Rechten van de Mens treffend een ,,seculiere heilsboodschap'', ze vindt het jammer dat men niet beter in staat is die boodschap in te passen in bestaande (vaak religieus getinte) tradities.

Ze zegt: ,,Het is toch jammer dat wij er niet in slagen deze boodschap zodanig voor het voetlicht te krijgen, dat we mensen die hun ideeën over de rechten van de mens uit een andere bron halen, ervan overtuigen dat we eigenlijk hetzelfde nastreven.''

Haar betoog zou echter aan duidelijkheid gewonnen hebben als zij iets meer had uitgelegd over de joods-christelijke fundamenten (De Tien Geboden) van de mensenrechten (Gij zult niet doden werd bijvoorbeeld iedereen heeft recht op leven).

En ze had dan uit kunnen leggen dat het jodendom en het christendom (bijv. Thomas Aquino) belangrijk zijn geweest voor de ontwikkeling van het denken over de innerlijke waardigheid van de mens.

En dat pas daarna, sinds Descartes, de daaruit voortgekomen consensus (`de idee' in de volksmond) over menselijke waardigheid tot de grondslag is gemaakt voor politieke en sociale structuren.

Daarmee zou ook helderder zijn geworden wat Ter Haar bedoelt met ,,een andere bron'' waar mensen hun beleving van de mensenrechten uit putten. Voor moslims bijvoorbeeld zijn de Vijf Zuilen die andere bron.

Maar in feite komt Ter Haars betoog er op neer dat het toch zo jammer is dat wij westerlingen elders in de wereld, met name in de islamitische delen ervan, de geschiedenis niet veel meer kunnen versnellen.

Dat is inderdaad jammer (de geest van missie en zending is nog lang niet dood in Nederland!), maar het is ook goed om te weten dat de islam een veel jongere godsdienst of bron is dan het jodendom en het christendom. En dat hardlopers niet zelden doodlopers zijn.

    • Paul Ophey