Melk om te drinken, karnemelk voor op de couscous

Aan tafel wordt gegeten, gesproken, geruzied of gezwegen. Een serie over Hollandse zeden en gewoonten. Drie dochters, twee culturen. 'Pff. Vrijheid. Jij hebt nu al meer vrijheid dan ik ooit heb gehad in Marokko.'

Naima (35) en Iloukhech (40) Souabi wonen in een huurhuis aan de rand van Roermond. Naima komt uit Casablanca, Marokko. Ze verhuisde op haar twintigste naar Neder-land, om te trouwen. Souabi (hij gebruikt zijn achternaam als voornaam) komt uit het zuiden van Marokko, maar groeide ook op in Casablanca, bij familie. Hij kwam hier op zijn zeventiende bij zijn vader wonen. Souabi is leraar technische informatica op de mts in Roermond. En hij heeft samen met een broer net twee supermarkten ge-opend. Naima is huisvrouw. Ze hebben drie dochters: Safia (9), Malika (7) en Amal (4).

Om kwart over vier staat Naima met tante Fatima (39) in de keuken koekjes te bakken. Fatima woont in het huis naast haar. Op het fornuis staat een grote pan couscous te stomen. In de huiskamer zitten de drie meisjes met hun neefje Youssef (6) Pokémonkaarten te ruilen.

'Als jullie zo naar huis gaan', zegt Safia tegen Youssef, 'dan gaan wij met jou mee.' Ze willen mtv kijken. En thuis mogen ze dat niet.

Om vijf voor half zes komt Souabi thuis met twee grote dozen en een stapel cd-roms. Hij is naar de Makro geweest, om spullen te kopen voor zijn winkels. Naima doet haar hoofddoek om en loopt naar Fatima. Ze komt terug met een half pak suiker en ze zegt: 'De kinderen zitten daar aan tafel.'

'Wat?', zegt Souabi. 'Dat wil ik niet.' Hij pakt de telefoon en roept: 'Nu meteen terugsturen.' Hij loopt naar buiten om ze te halen. De meisjes rollen lachend de huiskamer weer in. Safia en Malika maken dansjes. Amal pakt haar babypop uit zijn reiswiegje.

'Ik heb cadeaus voor jullie meegebracht', zegt Souabi. Vier cd-roms met rekenspelletjes voor Safia. Vier cd-roms met taalspelletjes voor Malika. 'En ik?', vraagt Amal. 'Jij bent nog te klein', zegt Souabi. Hij blaast voor haar een ballon op.

Om tien over zes gaat hij naar de keuken en komt terug met glazen en twee kannen melk. Om tien voor half zeven komt Naima binnen met de couscous, een pan met gekookte wortelen en tomaat, een pan met lamsvlees en rozijnen en een bord met kip. Souabi schept de borden van zijn dochters vol. Safia roept: 'Meer, papa, meer.'

'Dat is te veel Safia', zegt Naima. 'Dat eet je nooit op.'

'Jawel', zegt Safia. 'Ik heb honger.'

'Wil je melk of karnemelk?', vraag Naima.

'Melk om te drinken, karnemelk voor op de couscous', zegt Safia.

Naima maakt met een lepel een kuiltje in de couscous en giet er karnemelk in. 'Nou eten', zegt ze.

Ze eet zelf niet mee. Ze is misselijk van het koekjes bakken, zegt ze. Amal kruipt bij haar op schoot. Zij wil ook niet eten. Malika wijst naar de kan met melk en begint te kreunen. 'Wat bedoel je?', vraagt Souabi. 'Zeg het eens gewoon.'

Naima kijkt naar buiten, naar het plaatsje achter het huis, waar een grote schotel-antenne staat. 'Mooie tuin hè', zegt ze.

'Heel mooi', zegt Souabi.

'Wanneer ga je er nou eens wat aan doen?'

'Volgend jaar zomer is hij klaar. Echt waar. Dat beloof ik.'

'En dan nemen wij een bad en maken we alles nat', zingt Safia.

'Nee hoor', zegt Souabi. 'We gaan naar Marokko. In de zomer gaan we naar Marokko. Willen jullie dat?'

'Ja!', roept Malika.

'Nee!', roept Safia. 'Ik wil naar de zee.' Ze doet alsof ze achter het stuur van een auto zit. 'Broem broem, Den Haag voorbij, daar zijn we bij de zee!'

'In Marokko is ook zee', zegt Souabi.

'Papa, mogen we buiten spelen?' vraagt Malika. 'Youssef is ook al buiten.'

'Buiten spelen?', zegt Souabi. 'Jullie borden zijn niet eens leeg.'

'Zie je wel', zegt Naima. 'Jullie hebben veel te veel.'

'Papa', zegt Malika. 'Wat is nou echt belangrijk?'

'Ja', zegt Souabi. 'Safia, zeg jij dat eens. Wat is nou echt belangrijk?'

'Ehh...', zegt Safia.

'Geld!', zegt Malika.

'Nee, niet geld', zegt Souabi. 'Gezond zijn, dat is belangrijk.'

'Donald Duck zijn', zegt Malika. 'Veel belangrijker.'

'Lisa is slank, ik ben niet slank', zegt Safia. 'Maar ik ben slim.'

'En als je geen botten hebt, ga je vallen', zegt Malika.

'Ik wil vrijheid', zegt Safia. 'Vrijheid is belangrijk.'

'Pff, vrijheid', zegt Souabi. 'Jij hebt nu al meer vrijheid dan ik ooit heb gehad in Marokko.'

'O ja?', zegt Safia. 'Mogen we dan nu buiten spelen?'

Souabi's mobiele telefoon begint te piepen. Amal glijdt van haar moeders schoot, pakt hem en geeft hem aan haar vader. De twee oudste meisjes lopen van tafel en gaan voor het raam staan. Ze zwaaien naar Youssef en zijn grote broers. 'Safia! Malika!', roept Souabi. 'Niks ervan. Wat doen we altijd op vrijdag?'

'O ja', zegt Safia. 'We moeten naar de bibliotheek.' M