`Juist nu belangrijke rol voor schaatsbond'

Een gouden medaille was voor schaatsers altijd belangrijker dan geld. Nu er steeds meer commerciële schaatsploegen komen en de kernploegen aan belang inboeten, bemerkt topsportcoördinator Ab Krook van de KNSB een verschuiving.

Een toename van ,,cowboyachtige taferelen'' in het schaatsen kan er volgens Ab Krook, topsportcoördinator van de schaatsbond (KNSB), toe leiden dat de belangstelling voor deze hoofdzakelijk Nederlandse sport afneemt. Hij doelt daarmee vooral op de recente poging van de nieuwe commerciële schaatsploeg DSB om een groot deel van de schaatsploeg van SpaarSelect over te nemen en op de schermutselingen rond Jan Bos.

De wereldkampioen sprint van 1998 wil SpaarSelect verruilen voor DSB, maar mag alleen vertrekken als zijn huidige werkgever een transferbedrag van een miljoen gulden voor hem krijgt. Het lijkt er op dat de rechter er aan te pas moet komen om dit arbeidsconflict te beslechten. Krook stelt vast dat nu commerciële ploegen met elkaar in de clinch liggen, terwijl deze elkaar voorheen altijd wisten te vinden in hun strijd tegen de KNSB.

Voor de schaatsbond ziet Krook nu een belangrijke rol weggelegd. Die is volgens hem de aangewezen instantie om in samenspraak met de ploegen een transferregeling te creëren, onder meer om te voorkomen dat ploegen in de toekomst ook tijdens het seizoen schaatsers bij elkaar weghalen. Zulke situaties komen de prestaties niet ten goede, meent Krook. ,,We moeten ervoor zorgen dat we het in 2002 op de Spelen net zo goed doen als in Nagano. (Nederland won elf medailles, waarvan vijf gouden, red.). Wat er nu allemaal gebeurt zorgt bij schaatsers voor onzekerheid.''

Nu enkele commerciële schaatsploegen fors tegen elkaar opbieden en de strijd om toppers en talent feller is dan ooit, ziet Krook dat schaatsers hun prioriteiten bijstellen. ,,Ze vonden het sportieve element belangrijker dan de financiële kant. Ze hebben liever een gouden medaille dan geld, maar er wordt zoveel geld geboden dat sommigen daar anders over denken. Het gaat om veel geld.''

Als het om transferbedragen en salarissen in het schaatsen gaat, wordt dezer dagen regelmatig de vergelijking met voetbal gemaakt, maar die vergelijking is niet helemaal op zijn plaats, vindt Krook. ,,De voetballerij kan klappen altijd opvangen. Bovendien is dat een internationale sport. Spelers kunnen ook in het buitenland terecht, net als in het wielrennen. Als een Nederlandse wielersponsor met een ploeg stopt, kunnen renners de grens over. Dat gaat voor het schaatsen niet op, omdat het een Nederlandse sport is. Er komen nog steeds commerciële schaatsploegen bij, maar wat gebeurt er als ze zich om welke reden dan ook – als het economisch wat slechter gaat of als de interesse bij bedrijven voor het schaatsen afneemt – bijvoorbeeld na de Winterspelen van 2002 uit de sport terugtrekken?'' In dat geval moet de KNSB met een `schaduwprogramma' klaar staan, vindt Krook. ,,De bond moet deze schaatsers dan een volwassen programma kunnen bieden.''

Machteloos ziet de bond hoe niet alleen kampioenen vertrekken naar commerciële ploegen die met geldbuidels zwaaien, ook jong talent vertrekt in toenemende mate naar SpaarSelect, TVM en de DSB Groep. Relatieve nieuwkomers als Ralf van de Rijst (nu TVM), Mark Tuitert (SpaarSelect), Dennis van der Gun (DSB) en Helen van Goozen (SpaarSelect) hielden het na het afgelopen seizoen voor gezien bij de bond. Van de Rijst, die een jaar in de kernploeg van Henk Gemser zat en het daar naar zijn zin had, vertrok vooral bij de KNSB omdat hij ,,een beetje bang was alleen te blijven''.

Aegon, hoofdsponsor van de KNSB, raakt door de op hol geslagen transfercarrousel en de aanzuigende werking van de commerciële ploegen niet in paniek. ,,We zijn twintig jaar bondssponsor en zijn van plan dat te blijven'', zegt Jan Driessen, directeur communicatie bij Aegon. ,,Het gaat ons niet alleen om de topschaatsers, maar om alles er omheen; jeugd, opleiding, begeleiding en verzorging. Alles op het best denkbare niveau.''

Driessen betreurt het dat Postma bij de bond is weggegaan, maar heeft alle begrip voor het vertrek van de Fries die nu een contract heeft bij de DSB Groep. ,,Na afloop van het seizoen heb ik met Ids een gesprek gehad, en ik heb hem gezegd: `Ik hoop dat je de voor jou beste beslissing neemt'.''

Driessen: ,,Wij gaan niet mee in die commerciële race. Het is makkelijk om een schaatser een paar ton te geven, maar daar ben je er niet mee. Wij betalen heel goed en daar houdt het mee op.'' Het wegkapen van grote namen en jong talent vindt Driessen een onvermijdelijk proces. ,,Je kunt geen muur zetten rond een proces en je kunt ook geen schutting rond schaatsers bouwen. Je kunt de commercie niet buiten de deur houden. Dat neemt niet weg dat de wildwesttaferelen van de laatste weken niet goed zijn voor de schaatssport.''

Met het vertrek van Postma naar de DSB Groep is de bond zijn laatste kampioen kwijtgeraakt. Krook verwacht dat de KNSB zich meer tot een overkoepelende en faciliterende organisatie zal ontwikkelen, maar vindt dat van het failliet van de kernploeg geen sprake is. ,,We hebben twee uitstekende ploegen, met uitstekende trainers.'' Gerard Kemkers en Ingrid Paul, die de als bondscoach vertrokken Gemser opvolgt, geven straks leiding aan twee kernploegen met potentiële kampioenen als Andrea Nuyt, Renate Groenewold, Sicco Janmaat en Jochem Uytdehaage.

De situatie in het wielrennen, waar de bond (KNWU) alleen bij WK's en Olympische Spelen met landenploegen opereert en commerciële ploegen vrij spel geeft in de overige wedstrijden, komt steeds dichterbij. ,,Dat is een onvermijdelijke constructie'', zegt Driessen. ,,Daar zal het ook in het schaatsen naartoe moeten.''

    • Ward op den Brouw