Fritz SSS* kansvol bij NK schaken

Toen het bestuur van de KNSB besloot een computerprogramma toe te laten tot het schaakkampioenschap van Nederland, dat vanaf morgen in Rotterdam gespeeld wordt, kon het niet vermoeden hoezeer de droom van extra publiciteit werkelijkheid zou worden. Een storm van verontwaardiging en hoon stak op, niet alleen in Nederland.

Als het bestuur al van zins was geweest om zich hierdoor te laten overtuigen, kon het moeilijk meer terug. De Duitse firma Chessbase had 12.000 gulden betaald voor deelname van het programma Fritz SSS*. Uit andere computervriendelijke bronnen werd dit aangevuld tot 70.000 gulden.

Het bestuur zette zich schrap en liet weten: ,,De hoofdsponsor Broekhuis kijkt naar publiciteit buiten de schaakrubrieken. De schaakwereld brengt geen extra sponsor mee; de buitenwereld wel.'' En bondsvoorzitter Herman Hamers, ongetwijfeld gesouffleerd door Prof. dr H.J. van den Herik, de Emile Ratelband van de computerwereld, schreef visionair over `Agent Technologie', waarin computers zelfstandig beslissingen nemen: ,,De samenvoeging van mensen en computers in één en dezelfde maatschappij zal zich de komende vijf jaar snel voltrekken. Het bestuur van de KNSB is zich ten zeerste bewust van deze ontwikeling. Door de deelname van een computer in het NK toe te staan wil de KNSB deze trend nadrukkelijk onder de aandacht van het publiek brengen.'' Het schaken zelf is ver uit het blikveld verdwenen.

Zo kan een computerschijfje binnenkort schaakkampioen van Nederland zijn. Is het waarschijnlijk dat het ook werkelijk gebeurt?

Fritz SSS* verschilt waarschijnlijk weinig van het programma dat onder de naam Fritz 6 voor iets meer dan honderd gulden in de winkels ligt. Dat is al heel sterk en bij het NK loopt Fritz op supersnelle apparatuur. Het programma kan zich meten met de beste menselijke deelnemers.

Het begint al met een winstpunt, want Paul van der Sterren treedt niet aan tegen de computer. Dimitri Reinderman zit in het aanbevelingscomité van de actiegroep die zich tegen deelname van Fritz verzet, maar heeft laten weten dat hij er wel tegen speelt. Erik van den Doel en Manuel Bosboom overwogen om na een paar zetten op te geven, maar vertellen niet of ze dat ook echt doen. Zo is het denkbaar dat Fritz drie vrije punten krijgt.

Daar komt bij dat schaken tegen een computer een andere techniek vraagt. `Hoe saaier hoe beter' is het devies tegen de computer. Het zal voor de mensen moeilijk zijn om midden in een gewoon toernooi opeens een andere stijl toe te passen. Fritz is zeker een van de favorieten bij dit NK.

De menselijke tegenstand is vergeleken met vorige jaren verzwakt. De afgelopen vijf jaar is het NK gewonnen door de Bosniërs Ivan Sokolov en Predrag Nikolic en door Jan Timman. Die zijn er nu niet. Net als vorig jaar werd met Timman geen overeenstemming over het startgeld bereikt en Sokolov en Nikolic mochten alleen meedoen als ze beloofden niet meer voor Bosnië op de olympiades te spelen. Ze kozen voor Bosnië.

Wat de mensen betreft moet het vooral van Loek van Wely en Jeroen Piket komen. Piket is vier keer kampioen geweest, Van Wely nooit. Al heel lang vindt hij dat het hoog tijd wordt. Op papier de derde in kracht onder de mensen is nieuweling Sergej Tiviakov, 27 jaar oud. Een paar jaar geleden emigreerde hij uit Rusland naar Nederland. Hij woont in Groningen, speelt in de clubcompetitie en spreekt goed Nederlands. Vorig jaar deed hij bij het Europees landenkampioenschap voor het eerst in een Nederlands team mee en dit is zijn eerste kampioenschap.

Een vreemd kampioenschap. De schaakwereld duimt voor Van der Sterren, die zijn principes hoger acht dan extra prijzengeld. Er is voorgesteld een standbeeld voor hem op te richten.