Een miskend talent in een miskende sport

Nu ze heeft besloten het olympische kwalificatie-toernooi in Parijs te mijden uit protest tegen het beleid van NOC*NSF is de droom van schermster Indra Angad-Gaur (26) vernietigd. Haar vriend en coach Sergei Goloubitski velt een vernietigend oordeel over Joop Alberda, technisch-directeur van NOC*NSF. ,,Alberda denkt dat hij God is.''

Noodgedwongen zijn schermster Indra Angad-Gaur en haar Oekraïnse coach én vriend Sergei Goloubitski voor de training uitgeweken naar de sporthal van de Haagse korfbalclub Ons Eibernest. Hun schermzaal wordt gesloopt, omdat de gemeente Den Haag op die plek een weg gaat aanleggen. Het zoenoffer van 800.000 gulden voor de florettisten is bij lange na niet toereikend om een nieuw schermcentrum op te richten. ,,Daar kunnen we hooguit een klein zaaltje voor laten bouwen, dat ongeschikt is voor schermen'', zegt de 30-jarige Goloubitski, drievoudig wereldkampioen en winnaar van de zilveren medaille op de Spelen van Barcelona. ,,Of we moeten naar een ander deel van Den Haag verhuizen, waardoor onze jeugdleden vertrekken. Ik hoop dat Rotterdam Topsport Indra kan helpen.''

Momenteel heeft de 26-jarige Angad-Gaur – dochter van een Hindoestaanse vader en een Nederlandse moeder – echter het idee dat ze alleen op de wereld is. Welbewust brak ze enkele dagen geleden haar olympische missie af door het kwalificatie-toernooi, dat dit weekeinde in Parijs wordt gehouden, te mijden.

Woensdag informeerde Angad-Gaur opnieuw bij NOC*NSF of het zin had deel te nemen aan dat evenement. ,,Ik kreeg een woordvoerder aan de lijn die me slechts kon vertellen dat de commissie Topsport weigerde zich eerder uit te spreken over mijn nominatie dan maandag. Maar ik wist al dat technisch-directeur Joop Alberda zijn handen van me af had getrokken. Ik had dus op voorhand geen enkel vertrouwen in de uitspraak van de commissie Topsport.''

Goloubitski, cynisch: ,,En nu zal die commissie zijn verbazing uitspreken dat Indra niet naar Parijs is gegaan. Ze zullen zeggen: `Indra heeft geen karakter getoond'. Maar ik ben er heilig van overtuigd dat NOC*NSF haar nooit naar Sydney had laten gaan, ook al had ze het olympische kwalificatie-toernooi gewonnen.'' Angad-Gaur had namelijk niet voldaan aan de aanvullende voorwaarden van NOC*NSF om twee keer een kwartfinale te bereiken op een World Cup-toernooi in Europa. In Buenos Aires, Havana en Seoel haalde ze wel de laatste acht. Maar die resultaten werden door NOC*NSF niet meegeteld, omdat die toernooien te zwak zouden zijn bezet.

Angad-Gaur toonde met statistieken het tegendeel aan, maar ze kon het team de mission van NOC*NSF niet vermurwen. Dat college bracht een negatief advies uit aan de commissie Topsport over haar deelname aan de Spelen. Bij Angad-Gaur waren de herinneringen aan haar mislukte pogingen zich te plaatsen voor de Spelen van Atlanta nog te vers om wederom ,,op de bonnefooi'' naar het olympische kwalificatie-toernooi te gaan. ,,Vier jaar geleden won ik nota bene dat toernooi en moest ik zonder enige uitleg van NOC*NSF toch thuis blijven. Ik heb een week lang alleen maar gehuild. Die pijn wil ik niet nog eens bij mezelf toelaten. Uit pure zelfbescherming laat ik daarom het kwalificatie-toernooi in Parijs lopen.''

Goloubitski: ,,Indra is als de passagier, die heeft moeten rennen om het vliegtuig te halen. Maar ze wordt geweigerd, omdat haar ticket niet geldig zou zijn. En niemand kan uitleggen waarom ze niet in mag stappen.'' Het onbegrip bij NOC*NSF vloeit volgens Angad-Gaur voort uit de halsstarrige weigering zich te verdiepen in de schermsport. ,,En dus stelt NOC*NSF eisen op die onlogisch en oneerlijk zijn'', meent ze. ,,Als de Nederlandse normen internationaal zouden gelden, zou bijna geen hond meer mee mogen doen aan de Spelen. NOC*NSF stelt zich heel star op. Ze zeggen dat de regels voor iedereen gelijk zijn, maar dat is dus niet zo. Ik was verbijsterd, toen ik hoorde dat NOC*NSF zich sterk maakt voor de deelname aan de Spelen van tennisser Jan Siemerink.

,,Ik heb de wereldranglijst van de tennissers er eens bijgepakt en Siemerink staat niet eens bij de eerste honderd! Zelfs Richard Krajicek zou volgens de regels in het schermen niet aan de eisen van NOC*NSF hebben voldaan, want hij heeft slechts één keer de laatste acht op een Grand Slam-toernooi gehaald. En dat was ook nog op de US Open, buiten Europa. De eerste Nederlandse tennisser na Krajicek staat 60ste en die gaat vanzelfsprekend naar de Spelen. Maar de nummer 20 van de wereld in de schermsport kan er volgens NOC*NSF niets van. Dat vind ik een onverdragelijke gedachte.''

Angad-Gaur stuitte bij NOC*NSF slechts op desinteresse. ,,Met andere sporters heb ik ooit een bijeenkomst gehad met Alberda en Loorbach. Zij vroegen wat er volgens ons nog ontbrak aan de voorbereiding op de Spelen. Mijn enige wens was dat iemand van NOC*NSF mijn toernooien eens zou volgen, dat ze feeling zouden krijgen met het schermen. Maar dat kon volgens Alberda en Loorbach niet. Als ik om een miljoen gulden had gevraagd, was dat wel mogelijk geweest. Maar om het geld is het mij nooit te doen geweest.''

Angad-Gaur verkeerde namelijk in de paradoxale situatie dat NOC*NSF haar in januari de zogeheten A-status voor topsporters had ontnomen, waardoor ze gedwongen werd een baan te zoeken, terwijl ze ongelimiteerd mocht deelnemen aan toernooien over de hele wereld. Sinds enkele maanden werkt Angad-Gaur dus part-time als croupier in het Rotterdamse casino. ,,Hoewel ik geen salaris meer ontving van NOC*NSF kreeg ik wel te horen dat ik me een maand moest gaan voorbereiden in het land, waar ik een toernooi zou spelen. 'Hoe moet het dan met mijn werk', vroeg ik. Aan de ene kant had Alberda me afgeschreven door me geen inkomen meer te geven, maar tegelijkertijd wenste hij me wel voor te schrijven hoe ik me moest prepareren op toernooien.''

Vergeefs stuurde bondscoach Goloubitski nog een brief aan NOC*NSF met daarin het verzoek zijn vriendin de kans te geven zich dit weekeinde in Parijs te plaatsen voor de Spelen. ,,Al was het alleen maar om kinderen een idool te geven'', zegt Goloubitski. ,,Misschien gaan zij wel schermen als zij Indra in Sydney aan het werk hadden kunnen zien. Zo had NOC*NSF het schermen enige status kunnen geven. Maar de schermsport kan het olympisch comité gestolen worden, daar valt geen eer mee te behalen.''

Goloubitski velt dan ook een vernietigend oordeel over het topsportklimaat in Nederland. ,,Hier telt alleen voetbal en schaatsen en NOC*NSF vindt het zwemmen ook nog wel interessant, omdat Pieter van den Hoogenband en Marcel Wouda in Sydney enkele gouden medailles kunnen winnen. Schermen wordt in Nederland niet professioneel beoefend en dat zal met het huidige beleid van NOC*NSF ook nooit veranderen. Voor mij zijn al die bestuurders onbeduidende mannen in blazers. Ze hebben hun hart en ziel niet aan de atleten verpand, ze koesteren slechts hun eigen posities in de sportwereld.

,,NOC*NSF geeft geld en auto's aan de atleten en als ze niet presteren, kunnen ze weer oprotten. Maar waar is de warmte en de interesse om je echt te verdiepen in de atleten, om ze bijvoorbeeld te steunen als ze met blessures worstelen? Indra was fysiek niet in staat optimaal te presteren op de WK, ze kon niet eens werken. Maar dat interesseerde NOC*NSF geen bal. Er werd slechts een minnetje achter haar naam gezet en ze raakte haar A-status kwijt. Het is voor die mannetjes toch veel interessanter zich te omringen met de topsporters, die dagelijks op televisie zijn?

,,En het trieste is dat de meeste sporters in Nederland vrolijk als toerist naar Sydney gaan, met de zegen van NOC*NSF. Een atleet als Van Balkom vertelde zonder een spier te vertrekken dat hij hoopte twaalfde te worden op de Spelen. Als Nederland in Sydney verzekerd was van veertig, vijftig medailles, mag er een toerist tussen zitten. NOC*NSF wil blijkbaar geen schermers afvaardigen naar de Spelen, want de eisen worden telkens opgeschroefd. Indra staat zestiende op de geschoonde wereldranglijst, dat zou voldoende zijn geweest om in Atlanta deel te kunnen nemen. Nu moest ze bij de beste twaalf staan.

,,Als Indra de moed heeft zich over vier jaar te kwalificeren voor de Spelen in Athene, moet ze waarschijnlijk tot de top-5 van de wereld behoren. En geloof me: Indra zou echt niet als toerist naar Sydney zijn gegaan. In een deelnemersveld van veertig schermers had ze met twee overwinningen de kwartfinales kunnen bereiken en dan was ze maar één stap van een medaille verwijderd geweest. Maar ik klop al drie jaar op een deur die voor ons gesloten blijft. En als we al mogen praten met de heren van NOC*NSF, dan staar ik in holle, nietszeggende ogen.''

Vooral technisch-directeur Alberda illustreert volgens Goloubitski de arrogantie van de macht. ,,Alberda denkt dat hij God is. Ik heb hem vorig jaar tijdens de Olympiade op Mallorca welgeteld veertig minuten gesproken. De manier waarop hij zich gedroeg! Die man houdt het meeste van zichzelf, ik voelde geen enkel respect. Ons gesprek ging over cruciale zaken, over het olympische traject van Indra, over mijn rol als coach. Maar ik merkte dat Alberda helemaal niet naar me luisterde.

,,Hij staarde naar een man, die achter mij stond. Dat bleek een Canadese volleyballer te zijn, die onze conversatie zomaar onderbrak. En wat vond Joop het heerlijk dat hij weer werd herkend. Alberda wil dat iedereen hem bewondert, omdat hij met het Nederlandse volleybalteam de gouden medaille heeft veroverd in Atlanta. Alberda beseft niet dat hij de carrière van Indra heeft vernietigd. Het heeft haar bloed, zweet en tranen gekost om tot de beste twintig floretschermsters ter wereld te behoren. Maar net als vier jaar geleden is het allemaal voor niets geweest.''

Angad-Gaur worstelt vooral met het gebrek aan erkenning. Haar collega's in het Rotterdamse casino blijven vriendelijk. Toch proeft ze uit de reacties soms een vals medelijden. ,,Want de leek zegt: `Het is wel zielig voor je dat je niet naar Sydney gaat, maar je bent blijkbaar niet goed genoeg'. Honkballer Eddy Dix werkt ook in het casino, hij gaat wel naar de Spelen. Dus zie je de mensen in het casino denken: `Dix is vast beter dan Indra'. In de schermwereld roept iedereen: `Binnen NOC*NSF spoort het niet'. Maar in het dagelijks leven krijg ik toch het gevoel dat ik als mens heb gefaald, terwijl ik wel beter weet. Helaas versterkt NOC*NSF slechts het idee dat ik geen niveau heb.''

Ook voor Goloubitski heeft het echec van Angad-Gaur verregaande consequenties. ,,Ik raak ongetwijfeld mijn baan kwijt'', zegt hij, hoofdschuddend. ,,Ik heb een contract bij de KNAS tot september dit jaar. In die overeenkomst stond dat ik Indra naar de Spelen moest brengen. Nu dat niet is gelukt, zullen ze me zeker wegsturen. Mijn andere pupil Paul Sanders is namelijk al gestopt. Nu blijf ik alleen in Nederland, omdat Indra mijn vriendin is. Want voor het schermen zit ik in het verkeerde land.'' Angad-Gaur: ,,Sergei zal binnenkort wel een briefje krijgen van de bond.''

En toch is de pijn bij haar vriend niet vergelijkbaar met wat Angad-Gaur nu zelf ervaart. ,,Ik kan er met Sergei nog niet over praten'', zegt ze, als Goloubitski naar de sporthal is gelopen. ,,Hij kan namelijk niet aanvoelen wat het betekent opnieuw te moeten toekijken als de Spelen beginnen. Ik heb me nooit negatief uitgelaten over NOC*NSF, terwijl ik de afgelopen jaren toch veel heb moeten slikken. Toen NOC*NSF besloot dat ook mijn kwartfinale in Seoel niet zou meetellen, was het wat mij betreft gedaan met de vriendschap.'' En sarcastisch: ,,Met Joop Alberda als vriend heb ik geen vijand nodig.''

    • Robèrt Misset