Boventonen en schor gekrijs

Toen Ab Baars in 1989 werd uitgenodigd om mee te spelen op de plaat Joggers and Smoggers van The Ex, hadden de leden van de anarchopunk-band geen flauw idee wie ze nu in huis hadden gehaald. Baars' niet geringe reputatie werd ze pas enige maanden later duidelijk toen de saxofonist/klarinettist de prestigieuze Boy Edgar Prijs kreeg. Maar toen was de basis al gelegd voor een langdurige samenwerking. Het concert van Baars en Ex-gitarist Terrie Ex gisteren in het BIMhuis is exemplarisch voor de nu al tien jaar durende dialoog tussen punk en jazz.

Net als op hun recentelijk verschenen cd Hef koos het tweetal niet voor een veilig vangnet van composities maar bestond de hele set uit improvisatie. De gitarist verzorgde hierbij de ritmische ondergrond. Met een naar binnen gekeerde grimas en hinkend op een been, plukte en wrong Ex een rauw spectrum aan hakkelende en stotterende klanken uit zijn instrument. Bibberig transparante passages gespeeld met een bierglas op de snaren bij wijze van slide en impressionistische vegen feedback vormden goed getimede aanloopjes voor hoekig uit elkaar spattende riffs. Baars liet zich daarentegen horen van zijn meest ingetogen en melodische kant. Maar uiteindelijk liet hij zich door Ex meelokken richting schrille boventonen en schor gekrijs. `Vrij spel' stond duidelijk voorop bij het tweetal maar ze legden genoeg beheersing aan de dag om zich niet te verliezen in het optrekken van hermetische geluidsmuren.

Ook na de pauze stonden snaar- en blaasinstrumenten op het programma, maar de manier waarop het Ned Rosenberg's Sync met die combinatie omging was van een heel andere orde. Hier geen intuïtieve improvisatie gericht op klankkleur maar keurige composities gespeeld van bladpapier. De hoofdrol hierin was onmiskenbaar weggelegd voor Ned Rosenberg, die niet alleen altsax bespeelde maar ook klarinet, basklarinet en shakkuhachi, een Japanse fluit gemaakt van bamboe.

Jerome Harris vervulde met zijn akoestische bas vooral een ondersteunende functie en trad enkel in de twee nummers waarin hij de gitaar oppakte even uit de schaduw van de bandleider. Prominenter aanwezig was Satoshi Takeishi, die vanuit kleermakerszit zijn uit raamdrums, Japanse Tykodrum, gongs, cimbalen en triangel opgebouwde percussieset bewerkte.

De composities die het trio presenteerde waren bijzonder gebalanceerd en soms op het meditatieve af zo cerebraal en afgewogen. En zo kreeg het hoofd ook nog wat te doen nadat de buik in de eerste set tevreden was gesteld.

Concert: Ab Baars & Terrie Ex / Ned Rothenberg's Sync. Gehoord: 4/5 BIMhuis, Amsterdam. Herh Baars & Ex: 6/5 Lokaal 01, Breda; 7/5 Doornroosje, Nijmegen.

    • Edo Dijksterhuis