Verpleegkundigen uit Zuid-Afrika enthousiast

Nederlandse ziekenhuizen krijgen vanaf september verpleegkundigen uit Zuid-Afrika. Kandidaten bereiden zich voor op hun reis naar het noorden.

Zou er wel `pap' te krijgen in Nederland? Het zaaltje gevuld met Zuid-Afrikaanse verpleegkundigen schrikt op. Stel je voor: twee jaar zonder pap, een soort aardappelpuree gemaakt van maïs en het geliefde volksvoedsel van Zuid-Afrika. Maar de Nederlandse voorlichter Aart Jansen stelt hen gerust. ,,Jullie mogen tien kilo extra bagage meenemen.'' Dat wordt dus tien kilo maïsmeel en alle problemen zijn opgelost. Want verder glimmen de gezichten van opwinding over het vooruitzicht af te vertrekken. ,,Ik hou van trauma'', zegt Nompumelelo Nkosi, ,,op die afdeling wil ik het liefst werken.'' Blackburn House in Braamfontein, een zakenwijk van Johannesburg, is de plaats waar uitzendbureau Aqeuro voorlichting geeft aan verpleegkundigen die naar Nederland willen gaan. Het zijn er maar zes vandaag: vijf net afgestudeerde verpleegsters en één verpleger. Aart Jansen, coördinator van Aqeuro, zoekt veertig mensen voor het VU-ziekenhuis in Amsterdam en het Haagse Westeinde, die in eerste instantie zullen worden bediend. Op eerdere bijeenkomsten kwamen al 15 kandidaten en de komende weken zijn er meer sessies.

Nompumelelo is samen met haar twee vriendinnen Keitumetse en Virginia uit de stad Mafikeng naar Johannesburg gekomen, een afstand van 275 kilometer. Keitumetse (23) zou het liefst meteen vertrekken, zo opgewonden is ze. ,,We lazen de advertentie in de krant, we hebben geen werk en dit is voor ons een ideale kans veel ervaring op te doen.'' Haar kortgeknipte koppie knikt heen en weer, de grote glanzende ogen stralen zelfverzekerd. Ze zal niet haar volle naam gebruiken in Nederland, zegt ze, ,,dat kunnen de mensen vast niet uitspreken'', maar Tumi, haar troetelnaam, dat moet toch lukken voor buitenlanders.

De Zuid-Afrikaanse voorlichter van Aqeuro, Phakiso Mataitsane, is net terug van een verblijf van zes weken in Nederland. Hij waarschuwt zijn gehoor voor het koude weer en de kilte van de mensen. Maar relativeert dit meteen: ,,Nederlanders zijn niet zo spontaan en enthousiast als wij zijn, maar na een poosje zijn ze best aardig, hoor. En wat het weer betreft: eigenlijk is het in Zuid-Afrika kouder, want onze huizen hebben geen verwarming, terwijl je in Nederland, hoe koud het buiten ook is, het binnenshuis altijd warm hebt.'' Als Phakiso moest kiezen waar hij het liefste zou wonen werd het Nederland, zegt hij. ,,Wat doe ik eigenlijk hier?''

Een filmpje van het Nederlands Bureau voor Toerisme uit Johannesburg stelt de Zuid-Afrikanen verder op hun gemak. `Waar denk je aan bij het woord Holland?' `Kaas', zegt de muis, ook verder is de film een tamelijk voorspelbare aaneenschakeling van Nederlandse landschappen en lekkernijen, maar wel instructief voor buitenlanders. Na afloop mogen de aanstaande Nederland-gangers een paar blanke klompen passen. Ze staan Tumi beeldig, maar ze wil wel graag weten of ze die `daar' echt moet dragen, nee toch.

Een andere verpleegkundige informeert naar het racisme in Nederland, zijn ze wel gewend aan zwarte mensen? Jan van Riebeeck kam per slot van rekening ook uit Holland en diens nazaten bedachten in Zuid-Afrika de apartheid. Heeft Nederland nog steeds apartheid? Phakiso sust: ,,In Nederland nemen ze je zoals je bent, het maakt niet uit welke huidkleur je hebt en vooral in Amsterdam zijn heel veel donkere mensen.''

Aart Jansen verwacht dat de Zuid-Afrikanen zich in de Nederlandse ziekenhuizen en de samenleving prima zullen weten te redden. ,,Als je die jonge vrouwen eerst ziet binnenkomen, schuchter en zwijgzaam, denk je `wat moet dat worden'. Maar als je daarna naar hun verhalen luistert, weet je dat alles goed zal komen. Wat die meiden op hun leeftijd al allemaal hebben doorstaan heeft hen beresterk gemaakt.' Bovendien gaat er een zorgvuldige voorbereiding aan de uitzending vooraf. Kandidaten worden gescreend en de uitverkorenen krijgen in juli en augustus een stoomcursus Nederlands en onderricht in de Nederlandse medische terminologie. Om de Zuid-Afrikaanse ziekenhuizen niet te ontdoen van gekwalificeerd personeel, zullen alleen pas afgestudeerde, werkloze verpleegkundigen naar Nederland worden gestuurd.

Tumi vraagt na de bijeenkomst: ,,Wat is een tram eigenlijk?'' En ze stapt op de bus, voorlopig terug naar Mafikeng.

    • Lolke van der Heide