De teloorgang van mooie vrouwen

Net als de meeste thrillerschrijvers blinkt ook Nicci French (pseudoniem van het schrijversechtpaar Nicci Gerrard en Sean French) niet uit in het bedenken van titels. Onderhuids, oftewel Beneath the Skin, is weer zo'n nietszeggende. Maar dat is dan ook meteen het enige minpunt aan de vierde roman van het Engelse echtpaar. Want Onderhuids is een prachtboek; vol mededogen, stijlvol, en interessant van vorm. Ondanks het angstwekkende onderwerp (man bestookt verschillende vrouwen met `liefdesbrieven', om ze vervolgens te vermoorden), wordt Nicci French nooit expliciet gewelddadig, ze scheert vakkundig langs de gruwel.

Het boek is een drieluik, over achtereenvolgens Zoë, Jennifer en Nadia. De drie afdelingen hebben allemaal dezelfde opbouw: introductie van de vrouw in haar omgeving en werk; eerste confrontatie met de agressieve kattebelletjes van de belager (`Ik wil je doodneuken. En ik wil dat je daar over nadenkt.'); haar kennismaking met de steeds radeloos wordende politiemensen, en dan de apotheose-met-dodelijke-afloop.

De manier waarop de moordenaar uiteindelijk wordt gepakt is klassiek; hij wordt in eerste instantie weer vrijgelaten omdat hij een sluitend alibi had voor een van de moorden. Dan ontpopt hij zich nota bene tot gezellige huisvriend van zijn volgende beoogde slachtoffer. Net als je op het punt staat het boek wegens ondraaglijke spanning weg te leggen, ontpopt deze Nadia zich tot een doortastend type en neemt het heft in handen.

De drie vrouwen waar de brievenschrijver het op gemunt heeft hebben niets met elkaar gemeen. Ze kennen elkaar niet en komen uit verschillende milieus. Voor de politie geeft dat problemen bij het onderzoek; de moordenaar lijkt lukraak te kiezen. Maar voor Nicci French heeft dit uitsluitend voordeel, want ze kan zich uitleven in beeldende, contrastrijke beschrijvingen. De verschillen tussen de vrouwen worden niet alleen duidelijk uit beschrijvingen. Op geraffineerde manier spreken ze ook uit de taal die Nicci French gebruikt.

De eerste vrouw, Zoë, is een slonzig onderwijzeresje. Ze rookt doorlopend en leeft op zwarte koffie. Ze is onzeker en wordt steeds onzekerder door de enge brieven die ze krijgt toegestuurd. Haar monologues interieur zijn geschreven in korte afgehakte zinnetjes, als een nauwkeurige afspiegeling van haar warrige gedachten. De tweede prooi is een dame van stand, een voormalig fotomodel dat nu is getrouwd met een rijke kille man, en met hem drie zoons heeft. Haar gedachten over de buitenwereld worden uitgesproken op de subtiel badinerende toon van de verwende upper class. In Jennifers hoofdstuk zijn vrienden ineens `vrinden' en wordt een Italiaanse saus een `prut'. De zinnen zijn lang en omslachtig, met veel bijvoeglijk naamwoorden en typeringen (`Lena is ons kindermeisje schuine streep au pair-gevalletje, snoezig kind om te zien, Zweeds, onacceptabel blond, slank en jeugdig').

Nadia, het derde slachtoffer, vertegenwoordigt het onbezonnen kunstzinnige type. Ze werkt als clown op kinderfeestjes, kan niet met computers overweg en wordt snel verliefd. Bijna valt ze voor de moordenaar, die, zoals wel vaker in het werk van Nicci French, stoer en innemend is. Anders dan in eerdere boeken krijgen we weinig over de dader te horen. Hij blijft een schimmige figuur. Maar dat geeft niets, want het is een boek over vrouwen. Over de angst voor het onbekende, over de eenzaamheid die angst met zich mee brengt. Want toevallig heeft geen van de drie hoofdfiguren een begrijpende partner.

Onnadrukkelijk beschrijft Nicci French de teloorgang van de eens zo mooie vrouwen. Hoe ze vermageren, doffe haren krijgen en schaduwvechten met de dreiging daarbuiten. Triomfantelijk is uiteindelijk de ontknoping, om de vindingrijkheid van het slachtoffer en het vernuft van de auteur. Door een paar `typische vrouwelijke' denkstappen (die te maken hebben met schone T-shirts en oog voor wooninrichting) wordt de dader ontmaskerd. Waren Het Veilige Huis en Het Geheugenspel nog onevenwichtig, met het vorig jaar verschenen Bezeten van Mij vond Nicci French haar karakteristieke vorm, die in Onderhuids glorieus is uitgewerkt.

Nicci French. Onderhuids (Beneath the Skin). Vertaling Molly van Gelder en Eelco Vijzelaar. Anthos, 351 blz. ƒ39,90

Buitenlandse literatuur

    • Hester Carvalho