Spanje stelt eisen aan fusie KPN

Spanje is tegen een fusie van KPN en Telefónica, als de Nederlandse staat de grootste aandeelhouder van de nieuwe combinatie wordt. Bronnen binnen het Spaanse ministerie van Economische Zaken bevestigden vanochtend dat Spanje wil dat Nederland zijn aandeel in de nieuw te vormen communicatiereus verkoopt.

De Spaanse staat trok zich begin 1997 terug uit Telefónica, maar behield bij wijze van beschermingsconstructie een ,,golden share'' in het geprivatiseerde communicatiebedrijf. Dat laatste geeft de overheid gedurende tien jaar het recht haar veto uit te spreken over transacties waarmee meer dan tien procent van het aandelenkapitaal gemoeid is. Dit recht zal zo nodig worden ingezet om af te dwingen dat de nieuwe combinatie past in het gevolgde privatiseringsbeleid.

,,Waarom zouden we deze weg bewandeld hebben als Telefónica nu in handen komt van een andere staat'', aldus een medewerker van het ministerie van Economische Zaken in het dagblad El País. Indien de Nederlandse staat weigert zijn aandeel op te geven wordt de vorming van de nieuwe communicatie-combinatie als ,,zeer moeilijk'' gezien.

De Nederlandse overheid zegt in een eerste reactie geen principiële bezwaren te hebben tegen het afstoten van haar aandeel in KPN. ,,Al in december is aangegeven dat het in de rede zou liggen als de staat zijn belang in KPN versneld afbouwt'', aldus een woordvoerder van het ministerie van Financiën. ,,Toen KPN zijn E-Plus overnam was het al duidelijk dat KPN op zoek zou gaan naar een internationale partner.'' Het Duitse telecombedrijf E-Plus werd vorig jaar december door KPN overgenomen.

Het ziet er steeds meer naar uit dat de gesprekken tussen Telefónica en KPN gaan over een volledige fusie van beide bedrijven. Insiders bevestigden vanochtend dat dit scenario de voorkeur heeft boven een gedeeltelijke fusie, waarbij bijvoorbeeld alleen de divisies voor mobiele telefonie zouden worden samengevoegd. De zeggenschap over de nieuwe combinatie zou voor zestig procent bij Telefónica komen te liggen en voor veertig procent bij KPN, hetgeen technisch gezien neerkomt op een overname van het Nederlandse bedrijf. Volgens een direct betrokkene is het de bedoeling dat bestuursvoorzitter J. Villalonga van Telefónica topman wordt van het nieuwe bedrijf. KPN-toman P. Smits zou dan de tweede man worden.

Vandaag komt de Telefónica-top in een speciale bestuursvergadering bijeen om zich over de plannen te buigen. Villalonga speelt volgens financiële kringen hoog spel met de overnameplannen. Als het akkoord tot stand komt, zal Telefónica zijn wereldwijde marktpositie vergroten, wat de weg openmaakt voor verdere groei, zo luidt de redenering. Faalt de poging dan staat de positie van Villalonga meer dan ooit onder druk. De bestuursvoorzitter ligt de laatste maanden aanhoudend onder vuur wegens zijn beleid. De kritiek betreft onder meer een uitgebreid aandelen-optieplan waarbij de bestuurstop van Telefónica kan rekenen op 400 miljoen gulden. Ook de dure aankoop van de Nederlandse televisieproducent Endemol deed menige wenkbrauw fronsen.

De verhouding tussen Telefónica en de Spaanse staat is sinds de privatisering danig bekoeld. Zo kondigde het ministerie van Economische Zaken vorige maand aan dat het communicatiebedrijf onder ,,speciaal toezicht'' is geplaatst wegens de alliantie die is gesloten met de Spaanse bankreus BBVA. Telefónica en BBVA willen gezamenlijk internet-diensten ontwikkelen en samenwerken op het gebied mobiele telefonie. Volgens Economische Zaken dreigt deze machtige alliantie tussen de grootste beursfondsen in Spanje evenwel de vrije markt te verstoren.