Interview Beatrix

Door Harry van Wijnen is twijfel uitgesproken over het journalistieke gehalte en dus de journalistieke relevantie van het door NOS-Actueel uitgezonden televisiegesprek met koningin Beatrix (NRC Handelsblad, 30 april). Het gesprek met de koningin is wel degelijk het resultaat van een serieuze, ook journalistieke afweging.

Begin dit jaar bleek tot onze aangename verrassing dat de koningin bereid was op ons verzoek in te gaan en vragen te beantwoorden in het kader van een terugblik op haar ambtsperiode tot dusverre. Een terugblik dus, anders gezegd een tussenbalans, niet een vooruitblik.

Het is misschien goed om erop te wijzen dat iedere geïnterviewde, zowel in de krant als op televisie, volstrekte vrijheid heeft om grenzen te trekken ten aanzien van onderwerpen waarover hij of zij bevraagd wil worden. En dat is ook praktijk. In het geval van de koningin speelt dit des te pregnanter. Gelet op haar staatsrechtelijke positie, de op haar van toepassing zijnde ministeriële verantwoordelijkheid en de noodzaak dat zij als staatshoofd een symbool van nationale eenheid is in plaats van een steen des aanstoots, worden al haar publieke uitlatingen zorgvuldig naar vorm en inhoud voorbereid en geregisseerd door de Rijksvoorlichtingsdienst. Maar het behoeft geen betoog dat de gelegenheid die zich hier voordeed, dermate uniek was dat wij ondanks beperkingen niet over uitzending van het gesprek hebben getwijfeld.

Uiteraard is vervolgens vooraf uitgebreid gesproken over de gedetailleerde invulling van het gesprek. Daarbij hebben wij hoog ingezet, pleitend voor een zo open en ongelimiteerd mogelijk gesprek met de vorstin. Maar tussen journalistieke droom en daad stonden in dit geval staatsrechtelijke bezwaren in de weg en ook de opvatting van de koningin dat zij een strikte scheiding wenst aan te houden tussen functie en privé. Met het uiteindelijke resultaat van de onderhandelingen konden wij goed leven.

Sommige critici van het gesprek, enkelen zelfs zonder het gezien te hebben, hebben ons verweten niet te zijn teruggegaan naar het paleis toen D66-fractievoorzitter Thom de Graaf zijn voorstellen had gedaan voor een beperking van de politieke invloed van de koningin. Natuurlijk hebben we de ruimte daarvoor nagegaan; eigenlijk tegen beter weten in, want de staatsrechtelijke positie van de koningin laat eenvoudigweg niet toe dat zij op politiek gevoelige kwesties reageert.

    • Lars Andersson
    • Hoofd Actuele Programma'S Nos-Televisie