KPN en Telefónica oude bekenden

KPN en Telefónica staan samen sterker dan alleen. Maar het is de vraag of een volledige fusie nodig is.

KPN en Telefónica zijn weer terug bij af. Drie jaar geleden stapte Telefónica uit Unisource, een ambitieus internationaal samenwerkingsverband met drie andere Europese telecombedrijven waaronder KPN. Deze week zitten de Nederlanders en de Spanjaarden opnieuw om de tafel, dit keer voor besprekingen die zouden moeten resulteren in een fusie.

Het is voor het eerst dat KPN bevestigt dat er met Telefónica wordt gesproken over een fusie. Tot nu toe was er steeds sprake van `gesprekken over samenwerking'. Is het denkbaar dat het Spaanse en het Nederlandse telecommunicatiebedrijf in het geheel worden samengevoegd?

Dergelijke grensoverschrijdende fusies van nationale telefoonbedrijven zijn, ondanks herhaalde pogingen nog niet eerder volbracht. Telia en Telenor, respectievelijk het toonaangevende Noorse en Zweedse telecommunicatiebedrijf zagen vorig jaar een beoogde fusie stuklopen op `cultuurverschillen'. En Olivetti gooide op het laatste moment roet in het eten bij een Italiaans-Duits megapact tussen Deutsche Telekom en Telecom Italia.

Lukt het dit keer wel? De voortekenen zijn niet onverdeeld gunstig. Telefónica heeft een woelig verleden als het gaat om samenwerken. Eerst trad het als vierde en laatste partner toe tot de alliantie Unisource. Daarvan nam het afscheid in ruil voor een samenwerking met British Telecom. Niet lang daarna besloot Telefónica-topman Juan Villalonga dat hij eigenlijk meer zag in het Amerikaanse MCI Worldcom. ,,Het wekt de indruk dat Telefónica er een handje van heeft om van partner te wisselen als het ze uitkomt'', zegt analist Wijnand Heineken van Labouchere. KPN is gewaarschuwd.

Heineken ziet niettemin voordelen in een grensoverschrijdende en totale fusie. Er zijn interessante schaalvoordelen te behalen, meent hij. Dat is op het eerste oog niet eenvoudig. De vaste netwerken van KPN en Telefónica liggen duizenden kilometers uit elkaar liggen en zijn niet zo eenvoudig te integreren. Een jaar geleden maakte KPN-bestuurslid J. Drechsel in een interview met deze krant nog duidelijk dat hij niet onder de indruk was van de beoogde fusie tussen Telecom Italia en Deutsche Telekom, twee ,,dinosaurussen'' die werkten op basis van ,,het machtsdenken van weleer''.

Toch zijn er met een samenwerking tussen een voormalige monopolist in Spanje en Nederland meer voordelen te halen dan alleen de integratie van netwerken. Telefónica en KPN azen allebei op het Britse telecombedrijf Orange. ,,Het zal voor KPN een hele kluif worden om Orange binnen te halen en daarna om de financiering rond te krijgen.'' Maar met een partner staat KPN sterk.

Volgens Heineken is het de vraag of het deel van KPN dat níet fuseert alleen verder kan. Want de mobiele telecomsector is wel een van de aantrekkelijkste segmenten van de markt. Daarom denkt Heineken dat het ,,vanuit de moederbedrijven geredeneerd beter is om meteen maar zoveel mogelijk slagen binnen te halen''. Een volledige fusie dus.

Een samengaan van corresponderende bedrijfsonderdelen van KPN en Telefónica zou kunnen volstaan zoals bijvoorbeeld een fusie van de mobiele takken KPN Mobile en Telefónica Móviles. Maar beide bedrijven hebben meer divisies die voordelen kunnen behalen met een samenwerking. Beide bedrijven zouden gezamenlijk interessant materiaal kunnen ontwikkelen dat ter beschikking wordt gesteld via de Internetaanbieder van Telefónica (Terra Networks) en KPN (Planet Internet, Het Net). Zowel KPN als Telefónica werken aan de opbouw van een internationaal netwerk van glasvezels. Telefónica heeft een sterke positie in en naar Zuid-Amerika, terwijl KPN met KPNQwest juist in Europa sterk vertegenwoordigd is.

Een Britse analist die werkzaam is als adviseur van KPN Mobile en daarom niet met zijn naam in de krant wil, vindt een fusie van alleen de mobiele delen voor de hand liggend. Volgens deze analist stelt het KPN en Telefónica in staat om staatsbemoeienis in hun ondernemingen te omzeilen. Beide bedrijven zijn gedeeltelijk nog in handen van de overheid, waardoor ze zich niet vrijelijk in de markt kunnen bewegen. Door de meest lucratieve delen van hun bedrijf - de mobiele divisies - af te splitsen en samen te voegen, ontstaat een nieuw bedrijf waarin de overheid niets te zeggen heeft.