ETA-bestand was een `deal'

De Baskische afscheidingsbeweging ETA heeft haar terreuraanslagen hervat omdat de ,,gematigde'' Baskisch-nationalistische partij PNV die de lokale deelregering vormt zich niet aan een geheim akkoord heeft gehouden.

Dat staat in een reeks van artikelen die de afgelopen dagen zijn verschenen in het aan de ETA gelieerde Baskische dagblad Gara. Volgens de mededelingen van de ETA was de ,,wapenstilstand'' die in september 1998 werd gesloten uitsluitend bedoeld om de PNV over te halen onvoorwaardelijk de stichting van een Groot-Baskische staat te steunen. De ETA erkent in haar verklaringen expliciet het gelijk van de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Mayor Oreja die de eerdere wapenstilstand afdeed als een ,,valstrik''.

De verklaringen van de ETA, compleet met kopie van het akkoord, worden uitgelegd als een poging om tegenover de eigen achterban te rechtvaardigen waarom de beweging sinds enkele maanden terug haar moordaanslagen hervatte. Een en ander heeft evenwel geleid tot een tot dusver ongekend gezichtsverlies van de PNV. Deze partij heeft altijd hardnekkig ontkend dat zij rechtstreeks met de terroristen van de ETA een akkoord heeft gesloten. De redenering van de minister van Binnenlandse Zaken Mayor Oreja dat de wapenstilstand geenszins wees op een democratischer opstelling van de ETA en slechts bedoeld was als een tactische val om de PNV mee te krijgen, werd door de gematigde nationalisten zeer fel bestreden.

Volgens de verklaringen van de ETA was met de PNV overeengekomen dat deze partij alle contacten met niet-nationalistische partijen zou verbreken en zich bovendien zou inzetten voor een ,,nieuw soeverein instituut'' voor Baskenland waar alle niet-nationalisten uit geweerd zouden worden. In een eerste reactie heeft een woordvoerder van de Baskische minderheidsregering van de PNV ontkend dat er ooit een akkoord met de ETA is gesloten. De kwestie heeft de positie van de PNV-regering onder leiding van regio-president Juan José Ibarretxe evenwel verder ondergraven. De regioregering kwam eerder in de problemen na de aankondiging van de politieke arm van de ETA dat zij niet langer zal deelnemen aan de zittingen van het parlement. Daarmee verloor de Baskische regering haar wankele parlementaire meerderheid.

De niet-nationalistische Baskische oppositiepartijen hebben de PNV beschuldigd de kiezers te hebben voorgelogen over haar positie jegens de ETA. De partij maakt zich volgens hen schuldig aan ,,een ideologische opruiming'', door met de ETA de uitsluiting van niet-nationalistische partijen af te spreken. Reeds eerder drong de oppositie in het Baskische parlement aan op vervroegde verkiezingen. Deze zijn tot dusver door regio-president Ibarretxe uitgesloten.