`Zondaar' Takeshita houdt het na 42 jaar voor gezien

De peetvader van de Japanse politiek, oud-premier Noboru Takeshita, heeft gisteren zijn afscheid aangekondigd. De 76-jarige Takeshita overleefde schandaal na schandaal en ligt al een jaar in het ziekenhuis, maar nog altijd gold hij als de sterke man achter het kabinet van de vorige premier, zijn leerling Keizo Obuchi. Nu ook Obuchi sinds een maand wegens een beroerte in het ziekenhuis ligt, heeft Takeshita besloten zich niet meer kandidaat te stellen bij de komende parlementsverkiezingen. Na 42 jaar landelijke politiek trekt hij de deur achter zich dicht.

Takeshita is in opspraak geraakt wegens een reeks financiële schandalen waardoor hij in 1989 voortijdig moest aftreden als premier. In de jaren negentig kwam naar buiten dat banden met de onderwereld hem destijds aan het premierschap hadden geholpen. Journalist Tatsuya Iwase noemt dit in een recent boek over Takeshita ,,de grootste schande uit de parlementaire geschiedenis''. Aangevallen in het parlement zei Takeshita destijds echter slechts: ,,Terugkijkend denk ik dat mijn zonden het waard zijn om tienduizend keer te sterven.'' Zijn gehoor was verbijsterd over deze ontboezeming van de doorgaans zeer gesloten Takeshita, die vervolgens gewoon op zijn parlementsstoel bleef zitten. Sterven deden in de loop der jaren wel zijn eerste vrouw en zijn secretaris met dertig trouwe dienstjaren. Beiden pleegden zelfmoord.

Takeshita leidde jarenlang de grootste factie binnen de regerende Liberaal Democratische Partij. Bepalend voor zulk leiderschap is de kunst om geld in te zamelen en daarmee jongere politici te steunen en dus afhankelijk te maken. Na zijn korte premierschap bleef Takeshita achter de schermen de touwtjes in handen houden. Het merendeel van de dominante politici van de jaren negentig was uit zijn stal afkomstig.

Enkele jaren terug heeft hij de nominale leiding van zijn factie overgegeven aan Keizo Obuchi. Nu zij allebei in het ziekenhuis liggen blijft hun factie zonder duidelijk leiderschap achter. De strijd om de werkelijke macht binnen de LDP ligt open voor een generatie `jongere' politici, dat wil zeggen mensen van rond de zestig jaar.

    • Hans van der Lugt