Plassende voetbalfans

Huis aan huis werd begin april aan de Leidsegracht en in de Korte Leidsedwarsstraat in Amsterdam grachtengordel een circulaire van de filmproductiemaatschappij G-Spots in de brievenbus gedeponeerd. ,,In het kader van het Euro 2000-voetbalfestijn heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken besloten tot een omvangrijk communicatiepakket om de organisatie van het hele gebeuren zo goed mogelijk te laten verlopen'', begon de tekst. Maar wat hadden de aangeschreven bewoners daarmee te maken?

De aap kwam snel uit de mouw: op dinsdagochtend 11 april zou de hoek van de Leidsegracht en de Korte Leidsedwarsstraat geblokkeerd zijn omdat er een scène moest worden gefilmd voor een Postbus 51-spotje. Wat zich daarin zou afspelen, stond ook in de brief: ,,De op te nemen scène betreft een groep supporters (25) die zich, naar het zich in eerste instantie voordoet, al plassend op straat laat fotograferen. In tweede instantie blijkt men niet zelf te plassen, maar voor een Manneke Pis-beeld te staan, dat een straal water plast.''

Zaterdag is, onder auspiciën van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de miljoenen verslindende campagne Fans Only begonnen – volgens een persbericht bedoeld ,,om aan de supporters die voornemens zijn naar België en Nederland te komen, duidelijk te maken dat de bevolking van beide landen ze gastvrij zal ontvangen, maar dat verstoring van het feest op geen enkele wijze zal worden getolereerd.'' De campagne omvat radio- en televisiespotjes en advertenties in de kranten. Ook is er een internetsite (www.fans-only.com), die informatie geeft over de steden waar tussen 10 juni en 2 juli wordt gevoetbald, en opsomt welke gedragingen niet door de beugel kunnen.

Op de televisie komen twee verschillende spotjes. Het eerste werd gemaakt voor internationaal gebruik en is dan ook een typisch compromissenfilmpje. Het begint met een luchtopname van een voetbalstadion en omvat vervolgens, in obligate slow motion, alleen maar wat wedstrijdbeelden en groepen geestdriftige toeschouwers die als één grote familie op de tribune vertoeven. En na een halve minuut verschijnt dan nog een afsluitend tekstje, waarin staat dat de wedstrijden worden gespeeld met slechts één gedachte: Fans Only.

Het tweede filmpje is alleen voor lokaal gebruik en benadert de verwachte problemen iets concreter in een reeks grappig bedoelde scènetjes. Eén daarvan is het goedmoedige misverstand met Manneken Pis. ,,Het is een beetje vergelijkbaar met de campagne die we vorig jaar voor het millennium hebben gevoerd'', zegt een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken. ,,Ook hier willen we het gevoel creëren dat de mensen niet al te ongerust moeten zijn over wat hen boven het hoofd hangt. We laten zien dat de overheid waakzaam is. En tegen buitenlandse bezoekers zeggen we: in Nederland kan heel veel, maar het is hier niet de redeloze, zedeloze bende die je misschien denkt aan te treffen.''

Voor het Amsterdamse reclamebureau BBC&W, dat de campagne heeft gemaakt, is Fans Only een prestigieus project. Vooral de toonzetting leverde heel wat hoofdbrekens op. De beelden van de feestvierende supporters in het tweede filmpje moesten wel enigszins realistisch zijn, maar mogen de kijkers niet de stuipen op het lijf jagen. Bovendien mocht er wel iets doorschemeren van de problemen die er tijdens het EK kunnen ontstaan, maar moest de feeststemming overheersen. Het evenement is pas een feest, aldus het ministerie, als het een veilig feest is.

Maar wat kan een tv-spotje in vredesnaam uitrichten tegen supportersgeweld? ,,Uiteraard hopen we dat de campagne wel enige invloed zal hebben'', zegt de woordvoerder, ,,want anders hadden we al die moeite niet gedaan. Maar nee, de echte harde hooligans bereik je er niet mee.''