Daadkracht ontbreekt in Reeuw

Kamiel Vanhole is een ondramatisch schrijver voor theater. Dat siert hem. De toonzetting van zijn teksten is poëtisch en lyrisch, de associaties zijn vrijelijk en fantasierijk. In 1997 schreef hij de monoloog Hartstreek, gespeeld door Bert Luppes. Het was het gepassioneerde verhaal over de liefde van een man voor een landschap. In zijn nieuwste stuk, Reeuw, zoekt Vanhole de dialoog op. Hij komt dus dichter bij het theater. Maar dat is schijn. Reeuw heeft niet de kracht van Hartstreek.

De schrijver creëert twee personages die elkaars tegenpool zijn. In de theaterzaal hangt de geur van rook, mist, aarde. Over de grond is een oranje net gespannen. Pas op, de wegarbeiders komen eraan. Het landschap is gevangen. Als een verdwaasde schim, een meisje van bladeren en mos, verschijnt actrice Hadewych Minis. Ze houdt gevoelvolle verhalen over de stand van de sterren, over een hert dat door de jager gedood gaat worden. Zij voelt zich bedreigd door een man van de ratio, Dirk Tuypens. Hij is landmeter en heeft de opdracht haar domein in kille getallen en berekeningen weer te geven. Zij wordt verjaagd. Het holenkind moet gaan wonen in een rijtjeshuis.

Twee personages, een conflict maar nog geen drama. Vanhole heeft het verhaal over traditie versus vernieuwing, platteland tegenover de buitenwijk, een te ongrijpbaar-kosmische dimensie gegeven. Regisseur Floor Huygen, die ook Hartstreek zo prachtig deed, had haar rol tot hardheid moeten dwingen. Bovendien wordt de titel, Reeuw, aan het slot al te nadrukkelijk uitgelegd. Eigenlijk moet het `reeuws' zijn, een mooi in zichzelf tegengesteld woord. Het betekent `lijkenlucht uitwasemend' en ook `geil'. Dat laatste zullen we horen ook, dat de bosnimf `reeuws' wordt van een jager die het hert doodt, het dier opensnijdt. De actrice windt zichzelf op, wrijft tussen haar benen, ondertussen een weeë klamheid spelend waarvan je hoopt dat je die nooit in werkelijkheid tegenkomt.

Met suggestieve vaagheid maak je geen krachtdadig toneel. Luppes excelleerde in Hartstreek omdat hij niet mooi wilde acteren, en met zijn vierkante stijl inging tegen de poëzie. Nu gaan de acteurs mee, met als resultaat poëtisch poëzietoneel. Het vervluchtigt al te snel, juist bij ontstentenis van scherpte en drama.

Voorstelling: Reeuw van Kamiel Vanhole door Het Huis van Bourgondië. Decor: Liesbet Swings; regie: Floor Huygen; spelers: Hadewych Minis, Dirk Tuypens. Gezien: 21/4 Theater De Lieve Vrouw, Amersfoort. Tournee t/m 31/5.