Brood en bijbel

Op de laatste zondag van april '45, rond half twee in de middag, zaten we aan tafel na een zeer summiere maaltijd.

Mijn aanstaande schoonvader las uit de bijbel. Aangezien hij de hele bijbel doorworstelde, tot en met onleesbare hoofdstukken uit Numeri en Deuteronomium, weet ik niet meer welk verhaal aan de beurt was. Bovendien las deze godvruchtige man op een Untergang des Abendlandes-toon, waarbij je gemakkelijk wegdoezelde. Dat deden wij met een man of tien, tot plotseling iemand met gespitste oren rechtop ging zitten. Vliegtuiggeronk! Binnen drie minuten zaten we op het puntje van onze stoel. Buren liepen geagiteerd heen en weer op straat, steeds de hemel afspeurend. Het eerste vredelievende bombardement in oorlogstijd was aanstaande. Terwijl de vader des huizes doorlas, waren enkele stoelen plotseling leeg. Op de tenen slopen wij de kamer uit, naar buiten, waar laag rondcirkelende vliegtuigen hun bomluiken openden om brood, chocola, boter, blikjes geconserveerd vlees en dergelijke omlaag te werpen. Binnen de kortste keren stond de hele familie op straat, terwijl pa in zijn eentje nog doorlas. Uiteindelijk is hij ook de roepstem der nieuwsgierigheid gevolgd. Nog diezelfde dag viel hij ten offer aan een darmcatarre. Het zogenaamde manna bleek te vet voor onze ontvette magen. Behalve om het voedsel, dat vooral in de gebrek lijdende Randstand meer dan welkom was, waren de vliegtuigen een voorbode voor de vrede, die op uitbreken stond.

In de weilanden rond Voorburg kwam ik die dag Herman van den Engel tegen. De rechtsbuiten van DHC, die vijf jaar eerder in het Nederlands elftal had gedebuteerd, had intieme relaties met de dochter van onze slager. Herinner ik het mij goed, dan ben ik die merkwaardige zondag ook Koos van Gelder nog tegen het lijf gelopen. Ook die ontmoeting had alles met de voedseldroppings te maken en niets met de voetballerij. Want april '45 viel in grote delen van ons land niet aan voetbal te denken. Overleven was de allesbeheersende boodschap. Wij hebben het met Koos niet eens over zijn drie doelpunten met VUC tegen Stormvogels gehad, alledrie rechtstreeks uit hoekschoppen tot stand gebracht, dankzij Van Gelders uitzonderlijke traptechniek plus een ongeëvenaard gevoel voor de windrichting in IJmuiden. Kort na het wittebrood werd het westen bevrijd en werd er waarachtig alweer gevoetbald. Eén van de dingen die bij mij is blijven hangen was het feit dat Bram Appel, spelend voor ADO, de deklat bij VUC doormidden schoot.