Nederland sloom in reactie op euro

De euro blijft twee gulden twintig, maar is in verhouding tot de dollar minder waard dan ooit. Kan dat ons wat schelen? Een rondje eurogevoel: `Men is al euro-moe.'

Nog nooit stond de euro zo laag ten opzichte van de dollar als afgelopen vrijdag. In Duitsland leidt die koersval tot euro-angst, euro-afkeer, extra liefde voor de Duitse Mark. Wat doet de lage eurowaarde, ofwel de stijgende dollarkoers, met de eurogevoelens in Nederland? Zijn wij, vergeleken met de eurosentimenten in het oosten, koel te noemen? Is het nuchterheid? Of onwetendheid?

Volgens Jeroen Sprenger, woordvoerder op het ministerie van Financiën van het Nationaal Forum voor introductie van de euro, is de eurokennis onder Nederlanders heel behoorlijk. Ieder kwartaal meet het euroforum wat Nederlanders van de munt weten. ,,Drie van de vier Nederlanders weet nu dat de euro eraan komt, en 65 tot 70 procent weet dat hij twee gulden twintig waard is en dat we in 2002 omschakelen'', zegt Sprenger. Wat de acceptatie van de munt betreft, scoort Nederland in vergelijking met andere Europese landen hoog. Na Italianen en Luxemburgers accepteren Nederlanders de euro het beste van alle Europeanen, aldus Sprenger. Ook als de dollar stijgt.

Maar het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) concludeert anders. Volgens woordvoerder Saskia Sol is de Nederlandse consument ,,absoluut niet bezig'' met de euro. ,,Het NIBUD krijgt helemaal geen vragen over de euro, hetgeen tekenend is. En zorgelijk.''

Sol was onlangs op een congres in Brussel, waar de introductie van de euro centraal stond. Ze stelde vast dat ,,Nederland op het gebied van voorlichting ver achter ligt op landen als België, Frankrijk, Portugal en Spanje''. Ze zegt dat ,,in België en Frankrijk alle producten in de supermarkt al lang dubbel zijn geprijsd'', terwijl dat in Nederland pas volgend jaar gebeurt.

In Brussel werd Sol aangenaam verrast door Portugal: ,,Vertegenwoordigers van dat land wilden weten hoe ze afgelegen boerendorpjes het beste konden informeren over de euro.'' En Nederland? ,,Dit overgeorganiseerde land beperkt zich tot spotjes op de televisie en denkt: die euro? Dat wordt te zijner tijd wel even geregeld.''

Jeroen Sprenger van Financiën signaleert een gebrek aan eurodynamiek in Nederland. Vanmorgen, op de bloemenveiling in Rijsburg, veilde minister Zalm (Financiën) de `Euro Red Rose'. Deze partij eurorozen bracht er 9.000 euro op (19.800 gulden). Het was de eerste bloemenveiling in euro's, zegt Sprenger, en dat werd volgens hem tijd ook. Want `eurodynamiek', dat is handel in euro`s. Sprenger: ,,En daar ontbreekt het nogal aan, wat ons betreft zouden bedrijven dat al wel wat vaker mogen doen.''

Maar het midden- en kleinbedrijf is reeds ,,een beetje euromoe'', zegt Els Prins, secretaris betalingsverkeer van MKB Nederland. Ook zij vindt dat ,,wel zorgelijk'': ,,Ze stellen zich nogal afwachtend op. De bedrijven wíllen eenvoudigweg geen euro-informatie meer tot zich nemen. Ze denken dat ze het wel weten.'' Prins gaf al tal van lezingen, waar ze de nadruk legde op de verregaande consequenties van de omschakeling in euro's voor bedrijven. ,,Ik zeg dan: `Op íedere plek waar je nu een gulden tegenkomt moet je iets aanpassen. Toonbankinstellingen. Apparatuur. Boekhouding'. Ik roep: `Loop met die eurobril op door je onderneming!' Het Euroforum heeft daarvoor uitstekende draaiboeken gemaakt. Maar die moeten ondernemers wèl opvragen.''

Wat heeft dat straks voor gevolgen voor de consument? Prins: ,,Dat zal wel mee vallen. Als het om het behouden van de consument gaat zijn ondernemers opeens weer heel flexibel.'' En voor het schokeffect zal MKB Nederland op korte termijn europroof-proeven gaan houden. ,,Dan gaan we branches doorlichten, zodat iedereen ziet waar je als ondernemer tegen de euro aanloopt.''

Vooralsnog zal de euro ook de consument een zorg wezen, is de indruk van de Consumentenbond. Volgens een woordvoerder worden er ,,heel weinig vragen'' over de munt gesteld. ,,En als ze er al zijn, dan is het vooral het woord `koers' dat tot misverstanden leidt. Wij leggen dan uit dat de waarde van de euro twee gulden twintig blijft en dat een dalende waarde alleen te maken heeft met de verhouding tot de koers van de dollar.''

De Consumentenbond doet wel aan `euro-activiteiten', als deelnemer aan het Euroforum van Financiën. Zo is er samen met de detailhandel een achtstappenplan `gewenningsinformatie' ontworpen, dat de consument geleidelijk aan de euro moet laten wennen. Pas vanaf juli 2001, een half jaar voor de introductie van de euro, moeten alle producten in winkels in euro's en guldens geprijsd zijn.

Dat kan, in een land dat de introductie van de euro wel best vindt. Waarom reageren Nederlanders zo anders dan Duitsers en heeft de treurige euro-berichtgeving hier zoveel minder invloed dan in Duitsland?

Volgens Jeroen Sprenger van het ministerie van Financiën ,,ligt de emotionele waarde van de Mark in Duitsland veel hoger'' dan die van de gulden in Nederland. ,,Dat heeft te maken met het Wirtschaftswunder. Na de Tweede Wereldoorlog is Duitsland zich sterk gaan indentificeren met de toenemende kracht van de Mark.'' De Duitser wèrd de Mark. ,,Wie aan de Mark komt, komt aan de Duitser.''

Nederlanders krijgen euro-informatie tot een half jaar na de introductie. Daarna wordt ,,de consument gestimuleerd om verder zelf met de euro aan de slag te gaan'', heet dat in het `convenant eurogewenningsinformatie'. Ofwel, dan is het einde informatie. En zoekt de consument het zelf maar uit.