`Hee Hillary, je vergeet je lunch!'

Clinton dreef zaterdag tijdens een galadiner de spot met zijn eenzame laatste dagen als president.

Het bestaan van een lame duck-president is deprimerend. Wat doet Bill Clinton zoal in zijn laatste jaar, terwijl niemand hem nog serieus neemt? Origami vouwen. Fietsen door de lege gangen van het Witte Huis. De was doen in de kelder. Met zijn hond Buddy naar `1001 Dalmatiërs' kijken. Slagschipje spelen met generaal Hugh Shelton.

Dit mogen we afleiden uit een videotape die de president zaterdag vrijgaf tijdens het 86ste galadiner voor Witte Huis-correspondenten. Dat diner is traditioneel de gelegenheid waar de president en de pers elkaar en zichzelf op de hak nemen. Clinton bewees zaterdag opnieuw over aanmerkelijk meer zelfspot te beschikken dan veel voorgangers. In de video zien een eenzame president door de lege kantoren van het Witte Huis dwalen. Op zijn persconferentie zit slechts één journalist weg te dommelen, de UPI-veterane Helen Thomas. ,,Zijn er nog vragen', vraagt Clinton. ,,Helen?' Zij schrikt wakker. ,,Ben je hier nou nog steeds?', antwoordt ze kribbig. Clinton druipt met hangende schouders af.

Even later zien we Hillary Clinton, kandidaat voor een senaatszetel van New York, in een limousine stappen. ,,Ik vind het jammer dat ik hier niet wat meer tijd kan doorbrengen, maar Bill heeft alles onder controle', zegt Hillary en rijdt weg. Bill komt met een papieren zak naar buiten rennen. ,,Hee, hee, je vergeet je lunch!' Vice-president Al Gore, momenteel kandidaat voor het presidentschap: ,,Zijn belangrijkste erfenis is het milieu, het openhouden van de grote groene ruimtes van Amerika. Ik stimuleer hem daar meer tijd aan te besteden.' Waarop we Clinton in de weer zien met grasmaaier op het gazon van het Witte Huis. ,,Zijn schema is nog even druk al altijd', zegt secretaresse Betty Currie. ,,Hij doet alleen andere dingen.' Waarna we Bill Clinton zijn limousine zien wassen.

Deze oefening in zelfspot oogstte zaterdag enorm succes bij de 2.600 bezoekers van het persdiner, dat werd voorgezeten door Jay Leno, de komediant die geen gelegenheid voorbij laat gaan om Clinton te bespotten. Leno: ,,Geloof me, niemand is treuriger dan ik dat hij vertrekt.'

Clinton heeft nooit een geheim gemaakt van zijn hang naar nostalgie. Al in 1997 klaagde hij dat meer dan de helft van zijn presidentschap erop zat en filosofeerde hij over zijn plaats in de geschiedenis. Nu alle aandacht uitgaat naar de komende presidentsverkiezingen, verzinkt Clinton vaak in retrospectie en laat iedereen weten hoezeer hij heeft genoten van zijn presidentschap. Vorige week, tijdens een diner, spotte hij over het geweeklaag van zijn voorgangers over de lasten van het ambt. ,,Eerlijk gezegd heb ik geen idee waar ze het over hebben.'

Waar veel presidenten uitgeput en somber het Witte Huis verlieten, lijkt de 53-jarige Clinton het regeren nog lang niet moe. Zaterdag grapte hij over zijn curriculum vitae. `1992-2000: opperbevelhebber van de strijdkrachten. Gaf bevel tot luchtaanvallen.' In de video zien we Clinton met een Oscarbeeldje voor de spiegel oefenen op zijn acceptatiespeech, tot acteur Kevin Spacey hem het beeldje uit handen rukt. Daarmee geeft Clinton, de plattelandspoliticus die zich de aandacht en de glamour van Hollywood zo graag liet aanleunen, voeding aan de geruchten dat hij een toekomst in de film voor ogen heeft.

Clintons glansrol op het jaarlijkse galadiner voor politici, journalisten en beroemdheden is ook een revanche. Vorig jaar werd het diner een mislukking. De Washington Post omschreef het feestje toen als een ,,narcistisch Godzilla van zelfgenoegzaamheid', waar journalisten zich gedragen alsof ze zelf sterren zijn. The New York Times boycotte het evenement. Clinton, net bekomen van het impeachment-schandaal, werd zeer lauw ontvangen. ,,Zelfs Richard Nixon kreeg tijdens Watergate meer applaus', bromde een persveteraan achteraf. De president kwam pas binnen nadat een speciale persprijs was uitgereikt aan Michael Isikoff, de journalist die het Lewinsky-schandaal onthulde, en maakte wat lamme grapjes. In 1998 was het diner ook al geen onverdeeld genoegen voor Clinton, omdat een rechts weekblad Paula Jones als gast had uitgenodigd.

Zaterdag heeft Clinton zijn presidentschap dus toch nog in stijl afgesloten. De zeer positieve aandacht voor zijn homevideo heeft mogelijk ook te maken met een trend die de Washington Post dit weekeinde signaleerde. De door alle media voorspelde `Clinton-vermoeidheid', een veronderstelde afkeer van de vele schandalen, lijkt nu al plaats te maken voor Clinton-nostalgie. Uit recente peilingen blijkt dat kiezers Clinton boven Gore zouden preferen als kandidaat - onder Democraten zelfs met een meerderheid van 60 tegen 34 procent. Gezien het negatieve en voorgeprogrammeerde optreden van Gore en Bush neemt Amerika met groeiende tegenzin afscheid van Clinton. Zelfs de Republikeinen in het Congres zullen me missen, zei Clinton zaterdag. ,,Ik voel met ze mee. Nog maar zeven maanden om mij te onderzoeken. Zo weinig tijd, zo veel onbeantwoorde vragen.'

Clinton-homevideo: www.cnn.com, (rubriek US)

    • Coen van Zwol