Gezegend het land

Hoogtepunt vond ik president Clinton die het grasveld achter het Witte Huis maait, de presidentiële auto een sopje geeft en met een bruin boterhammenzakje achter zijn vrouw Hillary aanrent als die naar New York op campagne gaat. ,,Wait, wait'', roept hij buiten adem, terwijl haar auto vertrekt. Het Journaal en Netwerk zonden het filmpje uit dat Clinton zelf had gemaakt voor het jaarlijkse satirische Gridiron dinner met Witte-Huis-correspondenten. Nu de laatste acht maanden van zijn presidentschap ingaan, verveelt Clinton zich en dit filmpje straalde de gezellige, intieme warmte uit van zijn gouverneursdagen in Arkansas. Klein regerinkje, ver van de actie.

We zagen Clinton in het lege Witte Huis de telefoontjes beantwoorden. ,,Joe? Is anybody home?'', riep hij, terwijl hij door onbemenste werkkamertjes dwaalde. ,,John?''. Is er niet. ,,Maria?''. Ook niet op haar plek. Ik miste een naam: ,,Monica?''. Dan had hij wat te doen gehad.

Gezegend het land waar het staatshoofd zich verveelt. Ook Nederland staat in volle bloei. In het interview met Maartje van Weegen blikte de koningin tevreden terug over haar afgelopen 20 jaar. ,,Het gaat veel beter in de samenleving'', zei ze, vergelijkend met de ,,jeugdwerkloosheid'' en de ,,krakersbeweging'' ten tijde van haar kroning. Ook zij heeft economisch geluk maar is ze nog wel nodig? Is Clinton nog wel nodig?

Soms keek Beatrix met een verontschuldigende glimlach naar Maartje na een nietszeggend antwoord, want zodra het leuk werd en er een interessant voorbeeld kon volgen, hield ze wijselijk haar mond. Wat mag een apolitiek staatshoofd zeggen? Niet veel. Vooral het begin liep stijfjes, met opmerkingen zonder vraagtekens van Maartje van Weegen, de jongste zus van Beatrix. ,,Er is veel veranderd'', ,,Milieu is voor u bijna een persoonlijke zorg'', zei Van Weegen. En dan kon Beatrix dat bevestigen. Pas na een poosje kwamen er vragen en Beatrix werd pas enthousiast bij het bespreken van haar staatsbezoeken, waar ze door haar internationale bekendheid een hoofdrol kan spelen.

Na Koninginnedag staat Beatrix er beter voor. Het Journaal sprak van een ,,charme-offensief''. Hoge kijkcijfers, want het regende. Bezwerend commentaar, vol empathie, ook in de samenvattende docu van NPS en Vara De kroon die knelt zaterdagavond. Wat een moeilijke baan ze toch heeft, hoe slecht ze zich kan verdedigen, – ,,ja'' knikte Beatrix tijdens het interview – en hoe waardevol haar bijdragen zijn. Ook oud-minister Van Mierlo vond dat het koningschap ,,toegevoegde waarde'' had , ,,los ervan of je nou een monarchie wil of niet''.

In Buitenhof trok minister Gerrit Zalm, altijd glunderend van de meevallers en overschotten, een pokerface. Zat Beatrix achter de aankoop van Mondriaans Victory Boogie Woogie? ,,Indianenverhalen'', zei Zalm beslist. Stel, hij had geantwoord ,,daar mag ik niets over zeggen'', dan had hij het een beetje toegegeven en het geheim van het paleis geschonden.

De voorbereidingen in Katwijk had ik gezien in een vrolijke documentaire van Michiel van Erp. Het kartonnen voorontwerp van het Katwijk-taartje dat de koningin uiteindelijk niet at. De burgemeester die zich verheugde op nationale bekendheid.

Leiden was nat. De koningin had een mantel aan en een plastic paraplu maar de prinsen bleven stoer doorlopen in hun donkerblauwe pakken die doorweekt raakten. Die weigering om een regenjas te dragen is een macho-traditie. President Kennedy, prins Claus en nu Willem Alexander en Constantijn, glimlachend onder barre omstandigheden. De boot vol paraplu's die door de grachten ging met enthousiast sociaal-historisch commentaar van gemeente-ambtenaar Cor Smit. Bij de bocht voor de Vreewijkbrug moest ik onwillekeurig denken aan Kennedy en Dallas. Staatshoofd? Open vaartoer? Nee, bukken, voor de brug. Alle paraplu's gingen naar beneden, en ja hoor, ze hadden het gehaald. Gezegend het land met regen als probleem.

    • Maarten Huygen