Zelfkennis maakt rijker

Waarom werkt geld zo geweldig voor de een, en brengt het anderen niets dan ellende? De laatsten schort het mogelijk aan financiële zelfkennis. Vijf vingerwijzingen tot verbetering.

1 Ken de betekenissen van geld. De belangrijkste zijn veiligheid, vrijheid, respect, macht, liefde en geluk. Vrouwen zien geld vaker als middel tot veiligheid en autonomie; mannen identificeren geld vaker met identiteit en macht. Een psychologisch gezonde kijk op geldzaken wil zeggen dat u het belang van geld niet ontkent noch overwaardeert, dat u geld niet ziet als doel op zich, maar als een middel om doelen en dromen te bereiken, dat u controle hebt over geld in plaats van omgekeerd en dat geld u plezier en veiligheid verschaft.

2

Baseer uw beleggingsbeleid nooit louter op uw (door uw bank ingeschatte) risicoprofiel. Twaalf andere factoren die uw strategie in geldzaken moeten bepalen, zijn: uw interesse voor geldzaken, uw eventuele trots op uw geldzaken, de mate waarin geldkwesties u emotioneel raken, uw vrijgevigheid, uw zorgelijkheid, uw machtsbehoefte, uw arbeidsethos, uw tevredenheid, uw koopzucht, uw vertrouwen in anderen, uw neiging tot evaluatie van gedane financiële keuzes, en de mate waarin u gelooft uw eigen lot te bepalen. Niet iedereen is geschikt voor aandelen. Een belegger met een sterke behoefte aan controle, kan zijn geld beter steken in iets tastbaars als onroerend goed, waarvan hij de huren hoogst persoonlijk kan innen.

3

Voor inzicht in uw geldstijl pakt u een pen en een leeg vel papier. Noteer aan de ene kant de eigenschappen van punt 2. waarvan u denkt dat ze u goed doen, en aan de andere kant uw minder productieve trekken. Analyseer voorts of u eigenschappen vertoont die eigenlijk niet bij u passen of die u beperken, maar die stammen uit uw opvoeding(scultuur). Uw herinneringen bij de volgende vragen kunnen helpen. Kreeg u vroeger alles waarom u vroeg of riepen uw ouders steeds dat iets te duur was of dat u het niet had verdiend? Had u het idee dat uw ouders rijk, arm of modaal waren? Kreeg u voldoende zakgeld of moest u steeds geld vragen? Hoe vaak maakten uw ouders ruzie over geld? En waarover? Probeerde één of beide ouders u te overheersen via geld? Ging één of beide ouders raar of verkeerd met geld om? Welke angsten riep dat bij u op? Pas uw lijst zo nodig aan.

4

Schat in welk financieel type u bent. Kies uit: Muis, de onopvallende middenmoter die beleggingsrisico's mijdt, ook als dat veel kan opleveren. Perfectionist, de angsthaas met een tunnelblik en weinig zelfvertrouwen, die minpunten ontdekt aan elke investering. Producent, de harde werker die weinig verdient omdat hij het geldsysteem niet begrijpt. Bijspijkeren van financiële kennis kan veel opleveren. Jager, de intelligente harde werker met weinig zelfvertrouwen. Zelfinzicht kan leiden tot grote financiële vooruitgang. Streber, de goed opgeleide getrouwde huisje-boompje-beestje-bezitter. Sterk gericht op bescherming van bezit. Optimist, een zorgeloos, vaak gepensioneerd type met weinig interesse in geld. Yup, de creatieve, extroverte en hardwerkende statuszoeker. Prefereert grote risico's boven saaiheid. Ondernemer, de doelgerichte workaholic die wil uitblinken in inkomen, macht en status. Belegt liefst in aandelen. Geldmeester, de financieel zeer succesvolle weldoener. Komt trefzeker, voldaan en vrijgevig tot grote rijkdom.

5

Welk financieel type wilt u zijn? Bestudeer de karaktertrekken van mensen die volgens u in die categorie vallen, en probeer hun stijl te imiteren. Uw geldpersoonlijkheid kan daardoor gaan veranderen, want psychologisch onderzoek wijst uit dat uw gedrag uw overtuigingen beïnvloedt en omgekeerd.

Meer informatie in: Your Money Personality, Kathleen Gurney, 1988, ISBN 0-385-2454-9